Жужаль цудоўны (Carabus scheidleri excellens Fabr., 1801)
Атрад Цвердакрылыя (Coleoptera), сямейства Жужалі (Carabidae)

Статус. III катэгорыя. Вельмі рэдкі від.
Значэнне ў захаванні генафонду. Адзін з 14 відаў роду. Лесастэпавы эндэмік.
Кароткае апісанне. Даўжыня жука 22-28 мм. Верх бронзавы, медна-чырвоны, зялёны, сіні або фіялетава-чорны, краі больш яркія, часта іншага колеру, сцёгны часам чырвоныя.
Пашырэнне. Эўропа. Вядомы з Польшчы і Ўкраіны. У Беларусі трапляецца толькі на Палессі.
Месцы пражывання. Аддае перавагу дубравам рознага тыпу.
Колькасць і тэндэнцыі яе змянення. За апошнія 12 гадоў выяўлена 6 экземпляраў [1].
Асноўныя абмежавальныя фактары. Абмежаванасць прыдатных умоў існавання.
Асаблівасці біялогіі. Жукі трапляюцца ў траўні-ліпені. Актыўныя ноччу. Драпежнікі. Кормяцца рознымі беспазваночнымі. Зімуюць у стадыі імага.
Развядзенне. Звестак няма.
Прынятыя меры аховы. Занесены ў спіс ахоўных жужаляў Беларусі [2].
Неабходныя меры аховы. Прапаганда аховы віду і запаведанне месцаў яго пражывання.

Літ.: 1. Хотько, 1987; 2. Хотько и др., 1986.

Э.Хацько