Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве   шукаць ва ўсіх    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 
 
 

пра, прыназ. з В. Спалучэнні з прыназ. пра выражаюць аб'ектныя, мэтавыя і прычынныя адносіны.

I. АБ'ЕКТНЫЯ АДНОСІНЫ.

1. Ужываецца пры абазначэнні прадмета размовы, думкі або пачуцця. Мо' расказаць табе пра заўтра, пра песні-сны, што ў нашых казках?.. (М.Танк). Будуць спрадвеку казаць каласы, песні спяваць спрадвеку пра нашыя годы, пра нашы часы, пра кожнага чалавека (А.Куляшоў). Спяваў на сцэне млява Ленскі пра залатыя дні вясны (П.Панчанка). Не жальбую пра мінулы час я, адкаснецца ад мяне сумота (У.Дубоўка). Сябры, успомнім пра сяброў, пра тых, што не прыйшлі (П.Броўка). Птушка цягне здабытак птушаняці малому, - значыць, дбаць пра жывое трэба заўжды жывому (П.Броўка). Падрабязна распытвала Ульяна пра Арыніну службу, жыццё, заработак, пра выходныя дні (Я.Колас). На ціхай сенажаці за сялом у свежым сене нам ляжаць не колка; пра хатні клопат наша перапёлка пяе таму, хто едзе бальшаком (А.Куляшоў). Абганяе музыкаў саміх пра цымбалы пра іхнія слых (А.Куляшоў). Я песню пра таго бадзягу, што з гэтых краёў уцякаў, за вольнасць яе, за адвагу у сэрцы навек захаваў (М.Хведаровіч). А якія ў іх чытанкі, кніжкі «Іскры Ільіча»! Там аповесці, нататкі пра звяроў і пра калгас (Я.Колас). Вось пайшлі яны спаць і панеслі з сабою руплівасць пра заўтра (Я.Скрыган).
// У загалоўках - для ўказання на тэму, аб чым гаворыцца ў апавяданні, главе, раздзеле і пад. Пра час і пра сябе.Пра смелага ваяку Мішку і яго слаўных таварышаў (М.Лынькоў).

II. МЭТАВЫЯ АДНОСІНЫ.

2. Разм. Ужываецца пры назве абставін або сітуацыі, для выкарыстання ў перыяд якіх што-н. пакідаецца. Пакінуць пра ліхую гадзіну. Няхай застанецца пра чорны дзень.

III. ПРЫЧЫННЫЯ АДНОСІНЫ.

3. Устар. і размоўн. Ужываецца ў асобных словазлучэннях са значэннем 'за што, з прычыны чаго-н., з нагоды чаго-н.' Зганьбілі чалавека, а за што? пра што? (з запісаў нар. гаворак).

Ні за што ні пра што - зусім без падстаў, без прычыны. [Даніла:] Вось ні за што ні пра што пахавалі чалавека. А ён, можа, цяпер у дарозе Чырвоную Армію вядзе (К.Крапіва). І собіла ж, каб эзтае ліха ні за што ні пра што звалілася на маю галаву? (Я.Купала).
Пра запас - на выпадак, калі спатрэбіцца. Усё было скрытна, усё трымалася як быццам пра запас, але з прычыны маладосці чалавек яшчэ не вытрымліваў свае скрытнасці (К.Чорны). Можна і, галоўнае, трэба было схаваць гуркі і сала пра запас, але ж хлопцы не вытрымалі і, не вельмі далёка адышоўшыся ад хутара, селі на мокрую траву, разрэзалі сала і з'елі яго, ужо толькі з гуркамі, услед хлебу (Я.Брыль). Няхай будзе пра запас: не-не ды спатрэбіцца часамі (К.Крапіва). Тут жа стаяў і шафік, а ў шафіку пра запас вадзілася гарэлка (Я.Колас).
Пра сябе (гаварыць, чытаць і пад.) - не ўголас, так каб не чуваць было іншым. Чытай ціха, пра сябе.

Тлумачальны слоўнік прыназоўнікаў   Тлумачальны слоўнік прыназоўнікаў
Галоўная старонка   Галоўная старонка
Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
Паведаміце нам!
    (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2019