Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве   шукаць ва ўсіх    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 
 
 

Ятрышнік дрэмлік (Orchis morio L., 1753)
Парадак Ятрышнікакветныя (Orchidales), сямейства Ятрышнікавыя (Orchidaceae)

Статус. II катэгорыя. Рэдкі від, колькасць якога хутка скарачаецца.
Значэнне ў захаванні генафонду. Міжземнаморска-эўрапейскі від, які ў Беларусі знаходзіцца на паўночна-ўсходняй мяжы арэала [1]. Дэкаратыўная і лекавая расліна.
Кароткае апісанне. Шматгадовая травяністая расліна з прамастойным сцяблом вышынёй 12-25 (30) см і 2 шарападобнымі клубнямі дыяметрам каля 1 см. Лісце прадаўгавата-ланцэтнае, сабрана ў ніжняй частцы сцябла; вышэй іх размешчана 3-4 ліставых похвы. Суквецце верхавінкавае, рыхлае, з 8-16 кветак. Кветкі з буйнымі прыкветнікамі, пераважаюць фіялетава-пурпуровыя розных адценняў, трапляюцца ружовыя, мяса-чырвоныя, крэмавыя, цёмна-фіялетавыя, белаватыя і чыста белыя. Шлем звычайна буравата-зялёны. Губа часцей фіялетава-пурпуровая, пасярэдзіне белаватая з адзінкавымі крапінкамі. Шпорка булавападобная, тупая, па даўжыні амаль роўная губе. Плод - доўгая каробачка.
Асаблівасці біялогіі. Цвіце ў канцы траўня - пачатку чэрвеня, пладаносіць у чэрвені-жніўні. Размнажэнне ў асноўным насеннае. Насенне прарастае толькі пры наяўнасці ў глебе асобых грыбоў-сімбіёнтаў (мікарызаўтваральнікаў).
Пашырэнне. Скандынавія, Сярэдняя і Атлантычная Эўропа, Міжземнамор'е [2]. У Беларусі найбольш буйныя папуляцыі адзначаны на поўначы Мядзельскага раёна, радзей трапляецца ў Астравецкім, Докшыцкім, Любанскім і Пастаўскім раёнах [3]. Раней адзначаўся ў Гарадзенскай і Магілеўскай губернях, а таксама ў наваколлях Менска, Наваградка і Пінска [4-7].
Месцы росту. Сухадольныя лугі з нізкім і разрэджаным разнатраўна-злакавым травастоем і палогія схілы азёрна-ледавіковых раўнін, часам трапляецца сярод хмызняку, на лясных палянах і ўзлесках [8].
Характар росту. Расце невялікімі, нярэдка даволі буйнымі групамі [9, 10].
Асноўныя абмежавальныя фактары. Антрапагенная трансфармацыя тэрыторый, выпас жывёлы, касьба, збор квітучых раслін.
Культываванне. Выпрабоўваўся ў ЦБС АН Беларусі і батанічным садзе БДУ. Цвіце толькі ў першыя гады, выпадае праз 1-2 гады.
Прынятыя меры аховы. Занесены ў спіс ахоўных раслін Беларусі з 1964 г. [11] і Чырвоную кнігу Беларусі з 1981 г. [12]. Спецыяльных мер аховы канкрэтных папуляцый не прымалася.
Неабходныя меры аховы. Рэвізія вядомых месцазнаходжанняў і кантроль за станам папуляцый, арганізацыя спецыялізаваных батанічных заказнікаў, забарона адзначаных відаў антрапагеннага ўздзеяння на месцы росту віду, выяўленне новых месцаў росту, увядзенне ў культуру.

Літ.: 1. Козловская, Парфенов, 1972; 2. Флора Европейской части СССР, т. 2, 1976; 3. Бібікаў, Вынаеў (асаб. павед.); 4. Пачоский, 1900; 5. Флора БССР, т. 1, 1949; 6. Міхайловская, 1953; 7. Dybowski, 1899; 8. Бибиков, 1980; 9. Бибиков, 1985; 10. Бибиков, 1986; 11. Моисеева, 1967; 12. Чырвоная кніга БССР, 1981.

Ю.Бібікаў

Чырвоная кніга Беларусі   Чырвоная кніга Беларусі
Галоўная старонка   Галоўная старонка
Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
Паведаміце нам!
    (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2019