Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве   шукаць ва ўсіх    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 
 
 

СВЕТ. I. Сусвет, планета, зямля з усім тым, што на ёй існуе: белы (нар.-паэт.), блакітны, бязмерны, вечна жывы, вольны (нар.-паэт.), вясёлы, дзівосна багаты, дзівосны, дзіўны, жывы, звонкі, зялёны, мілы, недасяжны, прывольны, прыгожы, пявучы, раздольны, раскуты, родны, сонечны, трапяткі, цудоўны, чароўны, шчодры, шырокі, яркі, ясны  балюча-звонкі (аўт.), бессардэчна-бязлікі (аўт.), босы (аўт.), варожы, далёкі, заінелы, заснежаны, калючы, напяты (аўт.), незнаёмы, неразумны, неспазнаны, расхрыстаны (аўт.), рыпучы (аўт.), стамлёны, стракаты, суровы, трывожны, халодны, хітры.

Глядзяць вачмі блакітнымі пралескі На белы свет, жывы і трапяткі... (А.Звонак). А вырасцеш, блакітны і зялёны Цябе пакліча незнаёмы свет (С.Грахоўскі). Глядзі без суму на свет бязмерны, Грымі ў прыбоях Без перабояў, Сэрца маё (П.Панчанка). О, мая пушча — свет мой зялёны, свет падуладны і вечна жывы (В.Жуковіч). Песня рвецца і ліецца на раздольны, вольны свет (М.Багдановіч). Можна з слыхам расстацца, Не чуць, як бурліць, Як гамоніць наўкол свет вясёлы і дзіўны... Найстрашней у жыцці страціць верных сяброў (Н.Гілевіч). Свет быў поўны гукаў... Ён жыў увесь час дзівосна багаты і розны... (І.Мележ). Толькі аднаго да слёз шкада — Гэты вось заснежаны і ясны, Мілы свет навекі пакідаць. Хай ён і халодны і калючы, Без густой травы і сінявы — Толькі ўвесь рыпучы і пявучы, заінелы, звонкі і жывы... (Г.Бураўкін). Шырокі малюнак недасяжных светаў раскрываўся перад вачамі маладога настаўніка ва ўсёй сваёй таемнасці і бязмежнасці (Я.Колас). А ў прасторах тых — дарога Да цябе і да сяброў, і ў свет прывольны... (К.Кірэенка). Калі ў свет я ні гляну прыгожы, Кожны раз штось хвалюе душу (Я.Купала). Прымаю гэты свет раскуты З яго журбой і барацьбой (Г.Бураўкін). Гэта ўсё яны [Наталька і Ганначка], вольна адчуўшы свае працавітыя рукі, песняй казалі цудоўнаму, роднаму свету, як яшчэ многа патрэбна ім чалавечага шчасця (Я.Брыль). А скрыпка спявае... Хоць музыка, з мяшком за плячыма і футлярам пад пахай, ідзе недзе далёка за намі. Такі беспрытульны ў сонечным свеце (Я.Брыль). Сябе я зноў убачыў юнаком, Упэўненым, што вельмі шчодры свет... (А.Пысін). Сям’ёй прыйшлі мы прывітаць паэта, Якога песні — дзіўны сэрца дар — Лунаюць вольна над шырокім светам (К.Буйло). Вясновы дождж За хмаркаю ўслед Пабег, як хлопчык, басанож У ясны, мілы свет (В.Вітка). Дзіўна Васілю слухаць гэты свет балюча-звонкі І зайздросціць моўчкі ручаю (В.Зуёнак). Свет не ўвесь бессардэчна-бязлікі... (Я.Янішчыц). Шуміць і скача свет, Расхрыстаны і босы (Я.Янішчыц). Я жыць пачаў і вывучаць майстэрства ў варожым свеце, між людзей скупых (М.Танк). Алесь — сапраўдны сын і брат сваіх родных, жыхар свае вёскі, з якое не па ахвоце пайшоў у далёкі, суровы свет (Я.Брыль). Але свет і дасюль неразумны, стракаты, Неаднойчы бывае на грані бяды (С.Грахоўскі). Людзі, верце ў радасць, Гэта вера — свету неспазнанага працяг! (А.Пысін). Усё спіць. Не бачыць свет стамлёны, што, свецячы праз хмары дым, У небе месяц устаў зялёны... (М.Багдановіч). І голас падае наш спадарожнік, То — нашых мар высокіх — першы крок. І спакайней стаў дыхаць свет трывожны, І хтось не змог націснуць на курок (П.Панчанка). На нашым хітрым свеце Усяк жыве народ... (Я.Купала).

II. Краіна, родны кут: агромністы, белы, вольны, вялікі, далёкі, даўно знаёмы, новы, нязнаны, раздольны, родны, свабодны, чароўны, чысты, шырокі.

Для кагосьці такое магчыма, ну, проста права на ўезд... Колькі ж гэта для таго, хто хоча быць сваім, патрэбным у родным агромністым свеце! (Я.Брыль). На гары за вёскай, любуючыся родным, даўно знаёмым і ўсё яшчэ новым светам — белым, чысценькім у вячэрнім святле, — міжволі, жыва і радасна ўявіць сябе мурашачкай на неабдымна агромністым гарбузе зямлі... (Я.Брыль). І пакой быў халодны і цішыня. Якое там! — тут быў нарэшце ўтульны закутак, частка вялікага роднага свету (Я.Брыль). Я марыў свой пракласці след У нейкі край, у нейкі свет, Такі чароўны і далёкі (Я.Колас). Як у нязнаны свет акно, Ляжыць халоднае яно [возера], Жыццё сабою адбівае, І ўсё, што згінула даўно, У цёмнай глыбіні хавае (М.Багдановіч).

III. Сукупнасць з’яў, падзей, прадметаў, што акружаюць чалавека: адзіны, ажынны (аўт.), барвовы, вялікі, гулкі, да лёгкай жудасці радасны (аўт.), далёкі, дрымучы, жывы, зялёны, казачна-дзівосны, казачны, лагодна-мяккі (аўт.) лясны, мілы, незвычайны, партызанскі (аўт.), праменны, прасторны, прыгожы, пяшчотны, радасна-просты, радасны, родны, таямнічы, трапяткі, цудоўны, чароўны, шматгалосы, шчодрадайны (аўт.), шчодры, яснавокі (паэт.)  ахутаны сардэчнай журбою, недасяжны, непачаты, неспазнаны, нязведаны, суровы, шумлівы, шумны.

Свет хараства, жывы, адзіны, суладдзя свет, ён не маўчыць — у музыцы ўстаюць карціны, ў карцінах музыка гучыць (В.Жуковіч). Ідзеш у свет ажынны, Прасторны, трапяткі (Я.Янішчыц). Іду... праз свет шматгалосы, шумлівы, барвовы (М.Танк). Быў свой, вялікі, родны партызанскі свет. Для кожнага, хто насіў гордае званне народнага мсціўца, асяродкам гэтага свету была яго група ці аддзяленне, ці ўзвод (Я.Брыль). Светам праменным і гулкім, Шчодрым і радасна-простым, Светам юнацкае веры Ты адкрываешся мне (К.Кірэенка). Будзі, будзі далёкі свет юнацтва, Дзе непаўторнасць радасных сустрэч (А.Звонак). Дзве вялікія лодкі ішлі... у нейкі да лёгкай жудасці радасны, ахутаны сардэчнай журбою свет (Я.Брыль). Я прынёс іх [грыбы] з ляснога дрымучага свету, Дзе з брусніцамі ніцымі — жар верасоў. Падасінавікаў у чырвоных берэтах Пад старою асвінай асінай знайшоў (М.Танк). Больш трэба ў дамах светлых вокнаў, балконаў, Менш сцен паміж сонцам і светам зялёным (М.Танк). Ты была для мяне незвычайным, радасным, казачным светам (І.Мележ). Прыгожы, казачна-дзівосны Дарыць ты [маці] будзеш дзецям свет (Н.Гілевіч). Сягоння сном такім глыбокім, Магчыма, і забыўся б я, Калі б не ты, дачка мая, пяшчотны свет мой яснавокі (В.Жуковіч). Мая дарога ў таямнічы свет музыкі была амаль што трыумфальная (В.Жуковіч). Пазычалі мы той аднатомнік і тады, калі ўжо і я пачаў чытаць, патроху ўваходзіць у цудоўны гогалеўскі свет (Я.Брыль). І вось, чытаючы кнігі, — нашы, польскія, а рускія найбольш, — я радасна ўбачыў, як разносіцца па свеце радочкамі літараў на паперы чароўны свет бабуліных казак (Я.Брыль). Мой родны лес, Шумі спрадвечна, вершалінна, Зялёнымі дзвярмі Адчынены гасцінна У шчодрадайны свет (Р.Барадулін). Жалуды зрываюцца, як небажаты, Узрываюцца, каб прарасці. Свет неспазнаны, непачаты Ка мне спяшаецца прыйсці (А.Пысін). Дзявочая ўсмешка, Чаромхавы цвет... Шляхі і дарогі ў нязведаны свет (А.Пысін). Мой свет пяшчотны, мой свет суровы, як спеў жалейкі (У.Паўлаў).

Слоўнік эпітэтаў беларускай мовы   Слоўнік эпітэтаў беларускай мовы
Галоўная старонка   Галоўная старонка
Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
Паведаміце нам!
    (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2020