Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве   шукаць ва ўсіх    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 
 
 

СПАКОЙ. I. Адсутнасць шуму; цішыня: адвечны, бязмежны, велічны, вечаровы, вечны, вялікасны, вялікі, вячысты, глыбокі, густы, дзівосны, дзіўны, дрымотны, загадкавы, залаты, зачараваны, зманлівы, крыштальны, ласкавы, лёгкі, лугавы, марозны, мудра-ўрачысты, мудры, неабдымны, неабудны, непрабудны, нетрывожны, перадвячэрні, першабытны, прадвечны, прадвячэрні, самавіты, санаторны (аўт.), святы, свяшчэнны, спрадвечны, урачысты, ціхамірны, ціхі, ясны  аглушальны, амярцвелы, безнадзейны, глухі, зацяты, згублены, змрочны, мёртвы, млявы, насцярожаны, падманлівы, пануры, сонны, строгі, суровы, сыраваты, трывожны, халодны, чорны.

Адкуль у прыродзе столькі прастаты, Адвечнага мудрага спакою, Амаль чалавечай дабраты? (В.Вярба). Велічны і бязмежны спакой млеў пад чыстым і высокім сонцам (В.Адамчык). Ёсць такі час, калі ўсё выспявае, і нішто тады не трывожыць велічнага спакою, які ахоўвае расліны (П.Броўка). Сядзіць ён [Мележ] наводшыбе ў ложы: Самотны — як вечны спакой, Як казачны волат — прыгожы (Н.Гілевіч). Сціскаюць моцна нашы рукі зброю. Не рушце нас. Не цяжка зразумець: Капцы жадаюць вечнага спакою, Жывыя — працаваць, кахаць і пець (У.Караткевіч). У вячыстым спакоі шумелі сосны і хвоі (А.Куляшоў). Падалося, што нехта накрыў гарадок цёмным купалам неба..., каб ніводзін... не парушыў глыбокага асенняга спакою (М.Дзелянкоўскі). За ракой у густым лугавым спакоі Пастуховай пугі ляскае стрэл (У.Караткевіч). Дрэмле ўсё ў дзівосным спрадвечным спакоі: і горы, і вечныя снягі... (“Маладосць”). Устрывожаны песняй узнёслай Дрымотны спакой на палях (П.Панчанка). Цішыня. Загадкавы чорны спакой. Каваль зашпіліўся: мароз запаўзаў пад кажух (А.Савіцкі). Залатым спакоем вечаровым Я прыйду ізноў у дзень другі (В.Іпатава). Загадай, у сасны якой Паляцела зялёная вейка? Гэты зачараваны спакой Чараўніца альбо чарадзейка (Р.Барадулін). Ці чуецца ў зманлівым спакоі Мелодыя расстайнай завірухі?.. (Я.Янішчыц). Лёгкі, ясны, у затоеным смутку, спакой марудна плыў над засмужанай зямлёю... (В.Адамчык). Толькі ўслухацца лепш у марозны спакой, Толькі вочы закрыць на хвіліну — І пачуеш дыханне далёкіх вякоў (Г.Бураўкін). Унукі і праўнукі нашы! Я чую ўжо ваша дыханне У мудра-ўрачыстым спакоі... (А.Грачанікаў). ...Тайгі неабдымны спакой Змяніў на падманшчыцу-ліру, На ўтульны і ціхі пакой... (А.Звонак). Сонца купае ў расінах усмешку, Скрозь — урачысты крыштальны спакой (С.Законнікаў). Прывітанне тваім каравелам, Што гайдае на хвалі вада, І на правым баку і на левым Каравел, каравел чарада. І — з такім нетрывожным спакоем, Бы пад імі няма глыбіні (А.Пысін). Чымганскія высі напоўнены мірам. На горах заснуў першабытны спакой (Я.Колас). Цішыню прадвечнага спакою Кіпарысы вартай сцерагуць (М.Танк). У перадвячэрнім спакоі рэзка вылучаецца маркотнае курлыканне жораваў (К.Крапіва). У пошуме лесу былі нейкі самавіты спакой і задуменнасць, нейкая свая таямнічасць (У.Паўлаў). Пуцёўка — віза за рубеж жыцця — У царства санаторнага спакою (П.Макаль). Урачыстасць, сон і спакой святы Запынілі сваю тут дарогу (Я.Колас). Спакой урачысты захоўваюць далі, Птушыныя ловяць песні-размоўкі (Я.Колас). Цішыня над гэтым лужком і ціхамірны, як сонны, спакой травы супакоілі і яго самога (Я.Сіпакоў). Вазы адскрыпелі ў нізіне І стаў аглушальны спакой (П.Панчанка). Спакой халодны, амярцвелы Паклаў на ўсё сваю пячаць (Я.Колас). Бераг адкрыўся нечакана... Халадком і безнадзейным спакоем веяла стуль (У.Караткевіч). І крэпасць маўчыць за ракой, Маўчыць у зацятым спакоі (А.Бачыла). Я ўбіраю добрыя прыкметы, Зямлі шаную згублены спакой (С.Законнікаў). А навокал быў спакой, змрочны, падманлівы (К.Чорны). Вуліца была ціхая, рэдкі прахожы парушаў гэты млявы спакой (Н.Маеўская). Мяне ўжо радуе і тое, Што ночка стала ўбываць І што ад мёртвага спакою Пачне прырода ажываць... (Я.Колас). У начным насцярожаным спакоі рэха ад іржання [коней] пайшло па ўсёй вёсцы... (А.Кулакоўскі). І гэта сцішанасць, і сыраваты прадвячэрні спакой, і засяроджанасць — усё неяк балюча і прыемна кранула Максімава сэрца (А.Кудравец).

II. Душэўная раўнавага, супакаенне: гаючы, глыбокі, душэўны, жаданы, ласкавы, мірны, мудры, небывалы, невыказны, непарушны, прыемны, радасны, самавіты, суцішаны, ціхі, шчаслівы, ясны  высакамерны, жорсткі, журботны, закамянелы, згублены, здзеклівы, млявы, непрытульны, сонны, сыты, тупы, цяжкі.

Як ні старалася яна [Люба] забыцца, але душэўны гаючы спакой не прыходзіў (“Маладосць”). У вачах ласкавы спакой, трошкі крыўды і трошкі спадзявання (А.Кулакоўскі). І мудраму спакою заўсміхаешся (Н.Гілевіч). Прыйдуць небывалы спакой і яснасць. І ён [Лагацкі] тады неяк па-новаму гляне на сябе і на людзей (М.Стральцоў). Невымоўна прыемна было ляжаць вось так на спіне, адчуваючы непарушны спакой (Т.Хадкевіч). Ад дзяўчыны вее раўнавагаю і невыказным спакоем (У.Калеснік). Нуда скончылася, уперадзе, зусім блізка, была доўгачаканая мэта — канец усіх трывог і час прыемнага спакою (І.Мележ). Відаць, гады, што сталі ўжо маімі, Шануюць лепш суцішаны спакой (А.Пысін). Увесь дзень яна [Ганна] жыла ў нейкім радасным і адначасова ціхім спакоі (І.Мележ). На смуглым худым твары ціхі шчаслівы спакой... (М.Ракітны). Чалавечае шчасце — ...Гэта ясны спакой пасля рупнага ўвішнага дня (К.Кірэенка). Конюх з тупым і высакамерным спакоем зрабіў выгляд, што не чуе (І.Дуброўскі). Усё ў ім было напоўнена самавітым спакоем... (А.Асіпенка). “Я думаў, што вы нежывы”, — сказаў чалавек з жорсткім спакоем (К.Чорны). Цяжкі, закамянелы спакой наклаўся адбіткам на твары (Х.Шынклер). Ды, пэўна, у млявым спакоі і тыдня не пражыву... (В.Іпатава).

Слоўнік эпітэтаў беларускай мовы   Слоўнік эпітэтаў беларускай мовы
Галоўная старонка   Галоўная старонка
Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
Паведаміце нам!
    (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2020