Рацыянальнасць (rationality), уласцівасць сацыяльнага дзеяння, скіраванага на дасягненне акрэсленай мэты спосабамі, свядома абранымі дзеячам з увагі на актуальны кантэкст дзеяння, г.зн. таму дзеянню ўласцівая спланаванасць і мэтанакіраванасць; паняцце сацыялогіі Г.Зімэля і М.Вэбэра;

рацыянальнасць інструментальная (instrumental rationality), тое сама, што і фармальная рацыянальнасць;

рацыянальнасць камунікацыйная (communicative rationality), паняцце сацыяльнае тэорыі Ю.Габэрмаса, якое абазначае перадумову, што робіць магчымым паразуменне паміж асобнымі дзеячамі;

рацыянальнасць падставовая (substantive rationality), паняцце сацыялогіі М.Вэбэра, якое абазначае скіраванасць сацыяльнага дзеяння на абсалютныя ідэалы й каштоўнасці;

рацыянальнасць фармальная (formal rationality), тэрмін сацыялогіі М.Вэбэра, які абазначае арыентацыю сацыяльнага дзеяння на цалкам практычныя, штодзённыя мэты.