Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 

Вынікі пошуку
 
 
Старонкі: 1  2  3  4  5  


На ваш запыт розум знойдзены больш за 100 артыкулаў

  • Усе слоўнікі (145)
  • Усе энцыкляпэдыі (41)
    1. jasny // Польска-беларускі
      белага (яснага) дня; z jasnym czołem з чыстым сумленнем; jasny umysł перан. светлы розум; to jasne ясна; зразумела; jasne, że wiem безумоўна (ясна) ведаю
    2. intelekt // Польска-беларускі
      intelekt, intelektu м. інтэлект; розум
    3. Гегель Георг Вільгельм Фрыдрых // Чалавек і грамадства
      філасофіі, бо тое, што ёсць, ёсць розум». У яго вучэнні свет паўстае як працэс самапазнання абсалютнага духоўнага пачатку («ідэі»): прайшоўшы шлях самапазнання,
    4. каза
      баяцца як каза капусты. Нясв. Іран. Пра адсутнасць страху перад чым-н. ФА.
      бляяць як каза нядоеная. Докш. Насмешл. Пра чалавека, які непрыемна спявае, дакучае. ФА.
      брыкаць як каза. Ваўк. п. Ухв. Пра нейчую лёгкую хаду з падскокамі. Federowski, 43.
      зблудзіўся розум як каза ў лесе. Маст. Пра немагчымасць самастойна знайсці слушнай высновы, рашэння. Сцяшковіч, 637.
      кароўка як каза. Няўхв. Пра маленькую худую кароўку. Янк., Пар., 84.
      нагуляцца як каза на вяроўцы. Астр. Іран. Пра немагчымасць добра пагуляць, вырвацца на волю. ФА.
      скакаць як каза. Віц. Кплів. Пра дарослую дзяўчыну, што яшчэ бавіцца дзіцячымі гульнямі. КВДУ.
      унадзіцца куды як каза ў [а]гарод. Рэч., Капыл. Няўхв. Пра частае наведванне чаго-н. з карыслівымі мэтамі. Pietkiewicz, 397; Высл., 405; Янк., Пар., 174.
      упірацца як каза на кладцы. Шчуч. Няўхв. Пра зацятае, наравістае ўпіранне. Даніловіч, 228.
      упірацца як каза на торг ідучы. Ваўк. п. Няўхв. Federowski, 321. Тое ж.
      цягацца як цыганская каза на вазах. Воран. Асудж. Пра чалавека, які не працуе, а цягаецца ў пошуках лёгкай спажывы. Даніловіч, 262.
      як казаозка). Мсцісл. Ухв. Пра маладую спрытную дзяўчыну. Юрчанка, 185.
      як каза паміж двух стагоў: не ведае, да каторага (куды) і кінуцца. Мін. Насмешл. Пра чалавека, які не можа зрабіць выбар, рашыцца на нешта адно. ЛЦ, 130.
      зажадацца каму чаго як казе перцу. Мядз. Насмешл. Пра чалавека, якога турбуюць нейкія несур'ёзныя жаданні. ЗСалавей.
      захацецца чаго як казе воцату. Брасл. Насмешл. Рабкевіч, 80. Тое ж.
      ноч - як дзікай казе пераскочыць. Капатк. Пра зусім кароткую летнюю ноч. ПП 1, 96.
      от Ганін до Роздва - ек козе скочыць. Стол. Пра невялічкі прамежак часу паміж святамі Ганны і Ражства. ТС 5, 48.
      біць (абадраць, даіць, лупасіць, таўчы) каго як сідараву казу. Ваўк. п., Карм., Люб., Уздз., Астр., Чэрв., Дзярж. Пра бязлітасную эксплуатацыю, біццё некага. Мат., Гом., III, 218; Шырма, 205; Высл., 287; Сцяшковіч, 619; ФА; ЖН, 102; Гілевіч, 66.
      ведаць каго як аблупленую казу. Здзекл. Пра дасканалыя веды пра каго-н. Ром., Бел., 297.
      глядзець як воўк на казу. Гл. воўк.
      шчасце як у казы хвост. Кплів. Пра чыё-н. невялікае, нядоўгае шчасце. Federowski, 377.
      хто як з казы нявеста (ухажорка). Мсцісл. Іран. Пра некага няздатнага. Юрчанка, 173.
      дзевка як коза. Смал. Ухв. Пра вёрткую, зграбную, жвавую дзяўчыну. Добр., Смол., 331.
      спяшацца як з козамі на торг. Кругл. Іран. Пра няспешлівае збіранне, выпраўленне куды-н. Высл., 422.
      дзеўкі ўпарты як козы. Нараўл. Няўхв. Пра незгаворлівых, упартых дзяўчат. Дуб., 14; АВНЛ.
      пабегчы як козы. Ваўк. п. Жарт. Пра дзяўчат, што жвава, лёгка некуды пабеглі. Federowski, 206.
      спаць як козы прадаўшы. Слон. Пра вельмі моцны, салодкі, бестурботны сон. Даніловіч, 230.
      у вушах як козы пераначавалі. Насмешл. Пра нямытыя вушы нейкага дзіцяці. Янк., Пар., 172. // Беларускія народныя параўнанні
    5. itlexer jid hot zajn šulxn-orex un zajn šigojen — кожны жыд мае свой статут і сваё вар'яцтва (што галава, то розум; як хто хоча, так па сваім бацьку плача) // Ідыш-беларускі прыказак і прымавак
    6. аналітычны // Тлумачальны (вялікі)
      схільнасць да аналізу; уласцівы аналітыку. Аналітычны розум. ○ Аналітычная геаметрыя гл. геаметрыя. Аналітычная хімія гл. хімія. Аналітычныя мовы гл.
    7. смысл — 1) сэнс; 2) розум // Расейска-беларускі (Булыка)
    8. брацца (за каго, што) несов.
      1. (руками за что-л.) браться;
      2. (начинать какую-л. работу с помощью каких-л. орудий) браться;
      б. за сякеру браться за топор;
      3. (начинать какую-л. работу, без указания на орудие труда) браться, приступать (к чему), приниматься;
      б. за работу браться за работу, приступать к работе, приниматься за работу;
      4. (давать согласие что-л. сделать) браться; вызываться;
      5. (возникать) браться;
      адкуль у яго бяруцца сілы? откуда у него берутся силы?;
      6. разг. (в знач. становиться, усиливаться - чаще всего о природных явлениях - переводится в зависимости от контекста): нанач браўся мароз к ночи усиливался (крепчал) мороз;
      7. безл., разг. (приближаться) клониться, наступать, идти;
      бярэцца на зіму наступает зима;
      бралася на вясну приближалась (наступала) весна;
      бярэцца на дзень наступает утро, светает;
      8. разг. (идти, двигаться в определённом направлении) пробираться, направляться;
      трэба б. на ўсход надо пробираться на восток;
      9. (идти на приманку - о рыбе) клевать;
      акунь добра бярэцца на чарвяка окунь хорошо клюёт на червяка;
      10. (да каго, чаго; без доп.) разг. (прилипать) липнуть (к кому, чему и без доп.), приставать, мазаться, (о чём-л. цепком - ещё) цепляться;
      фарба яшчэ бярэцца краска ещё липнет (мажется);
      ваўчкі бяруцца за адзежу череда цепляется за одежду;
      11. разг. (о заразной болезни) быть заразительной;
      грып вельмі бярэцца грипп весьма заразителен;
      12. разг. (проявлять усердие к какой-л. работе) браться, стараться;
      хлопчык добра бярэцца за вучобу мальчик хорошо берётся за учёбу;
      13. разг. (начинать усиленно заниматься чем-л.) ударяться (во что); налегать (на что);
      брацца за фізіку налегать на физику, ударяться в физику;
      14. разг. (принимать на себя ответственность за кого-, что-л.) ручаться;
      я за яго бяруся я за него ручаюсь;
      15. заступаться;
      свой за свайго бярэцца свой за своего заступается;
      16. разг., фам. (за кого-л.) приниматься, браться;
      за яго ўжо бяруцца за него уже берутся;
      17. страд. браться, взиматься; приниматься; подвергаться, теребиться, дёргаться; заключаться; извлекаться; отбираться; см. браць;
      б. за розум браться за ум;
      б. ў бокі подбочениваться // Беларуска-расейскі (Крапіва)
    9. брацца // Тлумачальны (вялікі)
      каго-, чаго-н. Брацца (узяцца) за розум — стаць на правільны шлях. Брацца (прымацца) ў разлік — улічвацца, брацца пад увагу. Брацца ў рожкі — адчуць сілу,
    10. łeb // Польска-беларускі
      разм., экспр. даўбешка; мазгаўня; розум, мазгі; ◊ zakuty łeb разм. тупіца; доўбня; ёлупень; na łeb, na szyje разм. а) на злом галавы; б) стрымгалоў; як
    11. ясны // Тлумачальны
      намер. Усё было ясна (безас. ў знач. вык.: зразумела). 5. Лагічны, стройны, дакладны. Я. розум. Я. адказ. || наз. яснасць, -і, ж. Унесці я. у гэта пытанне.
    12. Менталітэт // Культуралогія
      (ментальнасць; ад лац. mens - розум, мысленне), своеасаблівы спосаб мыслення, склад розуму асобнага чалавека або якой-небудзь супольнасці людзей. Тэрмін
    13. noxn šodn vert men klug — пасьля страты разумнеюць (мужыку розум прыходзіць па шкодзе) // Ідыш-беларускі прыказак і прымавак
    14. Велика Федора, да дура — Вырас пад неба, а дурань як трэба = Байбусам вырас, ды розуму не вынес = Да званіцы падняўся, а без розуму застаўся = Рост чалавечы, а розум авечы // Расейска-беларускі прыказак, прымавак і фразем
    15. рассудокрозум // Практыка і тэорыя літаратурнага мастацтва (БНТ)
    16. рассудок — 1) розум; 2) развага // Расейска-беларускі (Булыка)
    17. мозг (орган мыслення; кіруючы цэнтр) м. НВ мозг, мозга, ДМ мозгу, мозгам; (тканка ў поласці касцей; розум) м. НВ мозг, РДМ мозгу, мозгам; мн. НВ мазгі, мазгоў, мазгам, мазгамі, мазгах // Граматычны назоўніка 2013
    18. мозг (цэнтральны аддзел нервовай сістэмы; орган мышлення ў чалавека) м. НВ мозг, мозга, ДМ мозгу, мозгам; мн. НВ мазгі, мазгоў, мазгам, мазгамі, мазгах; (розум; нервовая тканка ў поласці касцей) м. НВ мозг, РДМ мозгу, мозгам; (кіруючы цэнтр чаго-н.) м. НВ мозг, мозга, ДМ мозгу, мозгам // Граматычны назоўніка
    19. мозг (орган мыслення; кіруючы цэнтр) мозга, -гу; (тканка ў поласці касцей; розум) -гу, мн. мазгі, -гоў // Слоўнік беларускай мовы
    20. Фама Аквінскі // Культуралогія
      гармонія веры і розуму; ён лічыў, што розум можа рацыянальна даказаць існаванне Бога, прычым пры канфлікце ісцін розуму і ісцін «адкрыцця» перавага аддавалася

    Старонкі: 1  2  3  4  5  
     
    Галоўная старонка   Галоўная старонка
    Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
    Паведаміце нам!
        (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2019