Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 

Вынікі пошуку
 
 
Старонкі: 1  2  3  4  5  


На ваш запыт вока знойдзены больш за 100 артыкулаў

  • Усе слоўнікі (258)
  • Усе энцыкляпэдыі (25)
    1. вока
      адзін (анно) як вока [у лобе, у ілбе]. Крыч., Віл., Івац., Лоеў., Слон. п., Стаўб., Уздз. Пра кагосьці адзінага, які патрабуе асаблівай увагі. Federowski, 6; МК, 19; Высл., 280; Мін.-Мал., 1977, 141; Янкова, 24; ЗЗайкі.
      адно дзіця як вока ў лобе. Пра асаблівы догляд за адзіным у сям'і дзіцём. Сцяшковіч, 624.
      берагчы каго/што бы сваё вока. Слуцк., Лоеў. Пра вельмі стараннае і беражлівае абераганне, ахоўванне, догляд каго-, чаго-н. Сержпутоўскі 1998, 53; Янкова, 68.
      блішчаць як воўчае (воўча) вока. Слон. Пра цьмяны бляск чаго-н. Янк., Дыял., I, 204; Высл., 287.
      газнічка як воўчае вока. Пра цьмяны бляск газнічкі ці іншай слабай крыніцы святла. Янк., Пар., 31.
      гарэць як воўча вока. Шчуч. СПЗБ 1, 403. Тое, што блішчаць як воўчае (воўча) вока.
      глядзець каго/што як вока. Асіп. Янкоўскі 1968, 108; Высл., 305. Тое, што берагчы каго/што бы сваё вока.
      глядзець (пілноваці) каго/што як вока ў ілбе. Дзятл., Кам., Пруж. Сцяшковіч, 614; ЖН, 40; Босак, 32. Тое, што берагчы каго/што бы сваё вока.
      Двое дзетак як дзве окі ў лобе. Прык. Пра найвышэйшую каштоўнасць дзяцей для бацькоў. Federowski, 91.
      завісны (зайздросны) як папова вока. Слон. п. Пра вельмі зайздроснага, хцівага чалавека. Federowski, 351; Янк., 408.
      павіснуць як бяльмо на воцы. Гл. бяльмо.
      падобны як з вока выдраны. Брасл. Пра чалавека, вельмі падобнага на іншага, як бы яго візуальная копія. Рабкевіч, 158.
      поўны (поўна) як вока. Брасл., Краснап., Леп., Люб., Івац. Пра поўна налітую вадкасцю ёмістасць. Бялькевіч, 336; ФА; Скарбы, 106; ЗЗайкі.
      поўнае як рыбяе вока. Валож. Гілевіч 2007, 51. Тое ж.
      свяціць як воўча вока. Чэрв. СПЗБ 4, 396. Тое, што блішчаць як воўча вока.
      цемень хаць ты вока выкаль. Івац., Слуцк. Пра густую цемру, аж да чарнаты. Сержпутоўскі 2000, 215; ЗЗайкі.
      чысты як рыбічае вока. Іран. Пра нешта быццам бы чыстае: рыбіна вока ўвесь час знаходзіцца ў вадзе. Янк., 441.
      як вока дастане (згледзіць, кіне, схопіць). Янкоўскі, 1968, 431.
      як вока ў ілбе. Уздз. СЦБ, 63. Тое, што адзін як вока.
      як з вока выпаў. Свісл. Пра чалавека такога самага, падобнага. Янк., Пар., 203; Санько, 69; Сцяшковіч, 615.
      як з вока вырвана. Смарг., Докш. Высл. 426; Даніловіч, 225. Тое, што як з вока выпаў.
      як вокам змерыць. Пра плошчу, якую можна толькі ахапіць позіркам. НН, 310.
      як вокам змігнуць. Стаўб. Пра хуткае, імгненнае здзяйсненне чаго-н. МК, 308.
      як вокам скінуць. Слуцк., Ваўк. п., Стаўб., Ганц., Раснян., Мядз. Захапл. Сержпутоўскі 1999, 18; Federowski, 75; МК, 309; Бялькевіч, 26; Сцяшковіч, 617; СПЗБ 4, 449; СПЗБ 1, 324. Тое, што як вокам змерыць.
      як вокам сцяміць (сцягнуць). НН, 310. Тое, што як вокам змерыць.
      як вокам сцяць. Шчуч. Даніловіч 2008, 136. Тое ж.
      блішчаць як у ката вочы. Гл. кот.
      завісны (зайздросны) як паповыя вочы. Слон. п., Івац. Асудж. Пра вельмі зайздроснага, хцівага чалавека. Federowski, 351; Янк., 408; ЗЗайкі.
      лезці ў вочы як муха ў спасаўку. Гл. муха.
      лезці як аса (асва) ў вочы. Гл. аса.
      лезці як дым у вочы. Гл. дым.
      лезці як муха ў вочы. Гл. муха.
      любіць як вочы соль. Мін. Іран. Пра абсалютнае непрыманне чаго-н. Высл., 396.
      ляпнуць як гразёй у вочы. Гл. гразь.
      начай солі хто ў вочы насыпаў. Гл. соль.
      Праўда як восы: лезе ў вочы. Гл. аса.
      праўда як соль у вочы. Гл. соль.
      прымаўкаю як граззю ў вочы. Гл. гразь.
      Сорам не воран - вочы не выдзяўбе. Гл. воран.
      Сорам не ёлка - вачам не колка. Гл. ёлка.
      Стыд не дым - вачэй (вочы) не выкура. Гл. дым.
      трэба як солі ў вочы. Гл. соль.
      ныч тэмна, хоч у вочы совганы. Драг. Пра цёмную ноч. Скарбы, 91.
      худы як ніколі хлеба ў вочы не бачыў. Гл. хлеб.
      прыйсці бы ў собакі вочэй позычыўшы. Гл. сабака. // Беларускія народныя параўнанні
    2. вока (мн. вочы) ср. глаз м.;
      акамадацыя вока аккомодация глаза;
      глядзець краем вока смотреть краем глаза;
      глянуць адным вокам взглянуть одним глазом;
      мець в. (на каго) иметь зуб на или (против кого);
      не мець вока (на каго) не любить (кого-л.), не быть расположенным (к кому-л.), не жаловать (кого);
      прыкінуць на в. прикинуть на глаз;
      кінуць вокам взглянуть;
      спусціць з вока потерять из виду;
      правесці вокам (вачамі) проводить взглядом (глазами);
      як вокам скінуць насколько видит глаз;
      спаць адным вокам спать вполглаза;
      в. не запарушыць воды не замутить, мухи не обидеть;
      з в. выпасці выпасть из поля зрения;
      у в. ўкінуцца приглянуться;
      мець на воку (каго, што) а) следить (за кем, чем); б) иметь на примете (кого, что);
      як вокам маргнуць в одно мгновение; в один миг;
      упасці ў в. (каму) обратить на себя (чьё) внимание;
      на воку на глазах, на виду;
      наколькі вока хапае насколько видит (хватает) глаз;
      хоць пальцам у в. хоть глаз выколи;
      ні да бока, ні да в. ни к селу ни к городу;
      свежым вокам свежим глазом;
      на свежае в. на свежий глаз;
      в. радуецца глаз радуется;
      в. на в. с глазу на глаз;
      вокам не згледзець глазом не охватить;
      вокам не маргнуць (змаргнуць) глазом не моргнуть (сморгнуть);
      лашчыць в. глаз радовать;
      куды ні кінь вокам куда ни кинь глазом;
      паганае (благое) в. дурной глаз;
      вострае в. острый глаз;
      вернае в. верный глаз;
      глядзець пільным вокам смотреть (глядеть) во все глазаоба);
      глядзець крывым вокам смотреть косо;
      (цёмна) хоць в. выкалі (темно) хоть глаза выколи;
      сну ні ў адным воку сна ни в (едином) глазу;
      берагчы як зрэнку в. беречь как зеницу ока;
      няўзброеным вокам невооружённым глазом;
      ні бока ні в. почём зря;
      чортава в. окно (в болоте);
      як бяльмо на воку как бельмо на глазу;
      не дагледзіш вокам - заплаціш бокам посл. смотри в оба;
      не ў брыво, а ў в. не в бровь, а в глаз;
      бачыць в., дзе пячэцца кока! посл. знает сорока, где зиму зимовать!;
      бачыць в., ды дастаць далёка погов. видит око, да зуб неймёт // Беларуска-расейскі (Крапіва)
    3. вока // Чалавек
      вока, орган зроку. вока н., вочы мн. — агульн., Смален. р., Зах.-бран. р. (АЛА, СПЗБ, СЦБ, ДСБ, ГЧ, З нар. сл., Мат. Гарадз., Мат. Гом., Мат. дыял. сл.,
    4. Ні аднэй казе вока вылізя. — Гэтак жартуюць, калі спадзяюцца, што гэтага дня ці гэтай начы некаму здарыцца нейкая нечаканасьць ці бяда. Прыказка з казкі: Жыдоўскі парабак раніцай у вялікі мароз пашоў статак карміць і крукам скуб сена з тарпы, а тут каза пачала лезьці да сена. Ён як кінуў крукам на казу, дык і выбіў вока. Падаваўшы статку, парабак прыйшоў у хату, грэе перад печчу рукі й, як быццам сам да сабе, гавора: «Вось вялікі мароз. Напэўна ні аднэй казе вока вылізя». Калі гаспадар гэта пачуў, пабег глядзець сваіх козаў, аж у ваднэй казы й няма вока. // Прыказкі Лагойшчыны
    5. вока — глаз
      кінуць вокам взглянуть
      спусціць з вока потерять из виду
      як вокам маргнуць в одно мгновение
      ні да бока, ні да вока ни к селу ни к городу // Беларуска-расейскі (Булыка)
    6. вока н. НРВ вока, ДМ воку, вокам; мн. НВ вочы (з ліч. 2, 3, 4 вокі), вачэй, вачам, вачамі (вачыма), вачах // Граматычны назоўніка
    7. Адно вока й тоя спаць хоча. — Аб нядбайным гаспадару, у якога ёсьць усяго адна нейкая рэч ці жывая істота, але й яе трэба дагледзіць. Прыкладам, ёсьць адно дзіця, якое трэба добра выхаваць і навучыць. // Прыказкі Лагойшчыны
    8. Цёмна, хоць пальцам у вока. — Довад абсалютнай цемені. // Прыказкі Лагойшчыны
    9. нізкае вока — близорукий глаз (НТ4) // Беларуска-расейскі (Байкоў-Некрашэвіч)
    10. на вока // Слоўнік беларускай мовы
    11. Ні глядзіць ні вока, ні бока. — Прыказваюць аб работніку, які працуе гонка, але ягоная работа няўдалая, зь хібамі. // Прыказкі Лагойшчыны
    12. Папова вока. — Жартуюць зь дзяцей, калі каторае набірае поўную лыжку стравы ды посьля разьлівае. // Прыказкі Лагойшчыны
    13. вока н. — око; глаз // Беларуска-расейскі (Байкоў-Некрашэвіч)
    14. вока воку, мн. вочы, вачэй, вачам, вачамі і вачыма, вачах; з ліч. 2, 3, 4 - вокі // Слоўнік беларускай мовы
    15. вока — глаз // Беларуска-расейскі медыцынскіх тэрмінаў
    16. вока — глаз
      пакуль — пока // Беларуска-расейскі: міжмоўныя амонімы, паронімы і полісемія
    17. вока 46, 46 заўв. А // Клясычны правапіс
    18. І вока нікому ні запарошыў. — Прыказваюць аб высока маральным і прыкладна добрым чалавеку, які нікому ніякай крыўды ня ўчыніць. // Прыказкі Лагойшчыны
    19. Я на яго вока ні маю. — Ня маю на яго ласкі. // Прыказкі Лагойшчыны
    20. Грун груну вока ні дзяўбе. — Прыказвае пакрыўджаны, калі яму радзяць падаць скаргу да нейкага вышэйшага ўрадоўца на ўрадоўца ніжэйшага, які яго пакрыўдзіў. // Прыказкі Лагойшчыны

    Старонкі: 1  2  3  4  5  
     
    Галоўная старонка   Галоўная старонка
    Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
    Паведаміце нам!
        (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2019