Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 

Вынікі пошуку
 
 
Старонкі: 1  2  3  4  


На ваш запыт крычаць знойдзены 62 артыкулы

  • Усе слоўнікі (110)
  • Усе энцыкляпэдыі (3)
    1. свіння
      патрэбны як сьвіне кульбачка. Шчуч., Навагр. Іран. Даніловіч, 247. Тое, што нада як свінне рубанак. ≺ Кульбачка - падсядзёлак.
      у пасцелі так як сем свіней апарасілася. Ваўк. п. Няўхв. Пра непрыбранасць, скамечанасць пасцелі. Federowski, 224.
      цягацца як барана за свіннею. Гл. барана.
      гаварыць як гусь з свіннёю (з парэсем). Гл. гусь.
      вочы як у свінні. Няўхв. Пра нечыя непрыгожыя вочы. Янк., Пар., 28.
      вялікія вушы як у свінні. Сміл. Няўхв. Пра нечыя вялікія вушы. Шатэрнік, 50.
      гонару што ў свінні блох. Мядз. Насмешл. Пра чалавека, які беспадстаўна ганарыцца, задаецца. Высл., 307.
      грошы плодныя бы свінні. Слуцк. Пра здатнасць грошай быць заробленымі ізноў. Сержпутоўскі 1999, 42.
      дабра з каго як ад свінні пуху. Лельч. Іран. Пра тое, што ад кагосьці нельга чакаць дабра, не можа быць там дабра. Высл., 310.
      жыць як на свінні праехаць. Гом., Івац. Леп. З горыччу, расчаравальна. Пра нецікавае, невясёлае, цяжкае жыццё. АВНЛ; Гілевіч, 166; ЗЗайкі.
      з каго работнік як з свінні музыкант. Брасл. Іран. Пра неадпаведнасць кагосьці пэўнай пасадзе, рабоце. Рабкевіч, 74.
      ісці (пасаваць, падыходзіць, прыстаць) як свінні набэдрыкі (сядло, паўшоры, падсядзёлак). Ваўк. п., Слон., Гом., Валож., Мсцісл. Іран. Пра нешта, што зусім не падыходзіць, не пасуе, не адпавядае. Federowski, 251; Сержпутоўскі 1999, 56; Янк., 411; Высл., 332; Юрчанка 1977, 288; Скарбы, 179. ≺ Набэдрыкі - частка збруі: шляі, якія ідуць ад хамута па баках каня і злучаюцца папярэчнымі шляямі.
      ісці як свінні пацеркі. Слон. Іран. Высл., 332. Тое ж.
      йсці як свінне под попонкою. Стол. Няўхв. Насмешл. Пра нешта непрыгожае. ТС 4, 173.
      карак як у свінні. Краснап., Сен. Ухв. Пра сытага чалавека. Бялькевіч, 400; Каспяровіч, 154.
      клыкі як у свінні. Карэл. Няўхв. Пра нечые непрыгожыя зубы. Высл., 335.
      нада каму што як свінне рубанак. Мсцісл. Іран. Пра нешта непатрэбнае каму-н. Юрчанка, 197.
      накінуцца бы свінні на мякіну. Слуцк. Няўхв. Пра нейчае прагнае, непрывабнае накідванне на нешта. Сержпутоўскі 2000, 165.
      насадились як свиньни кормныя. Смал. п. Няўхв. Пра людзей, што залішне наеліся. Добр., Смол., 460. ≺ Насадзіцца - залішне наесціся.
      павага каму як свінні ў карыце. Мін. Іран. Пра поўную адсутнасць павагі. ЛЦ, 63.
      падыходзіць каму што як свінні парасон. Астр. Іран. Пра тое, што зусім не падыходзіць каму-н. Даніловіч, 247.
      пасаваць каму як свінне рогі. Мсцісл. Іран. Пра нешта, што зусім не падыходзіць. Юрчанка 1977, 242.
      патрэбен як свінні падкова. Ваўк. Іран. ЛЦ, 118. Тое, што нада як свінне рубанак.
      патрэбен як свінні хамут. Касц. Іран. ЛЦ, 118. Тое ж.
      плодны бы свінні. Слуцк. Няўхв. Пра чыюсьці шматдзетнасць. Сержпутоўскі 1999, 143.
      пражыць як на 〈рабой〉 свінні праехаць (пераехаў). Воран., Гродз., Маст. З горыччу. Пра сваё няўдалае, нялёгкае жыццё. Даніловіч, 237.
      прыстало як да свінні кульбачка. Дзятл. Насмешл. Пра нешта зусім неадпаведнае, непадыходзячае. Сцяшковіч, 614.
      разгуляцца як свінні на дожджык. Мін. Няўхв. Пра тых, што разышліся, раздурэліся, засваволілі. ЛЦ, 120.
      трэба (патрэбны) як свінні завушніцы. Іран. Пра поўную непатрэбнасць нечага. Янк., 434.
      Удалося як свінні ў гаросе. Прык. Докш. Пра нейкую няўдачу. Высл., 403.
      як з свінні гарманіст. Мсцісл. Іран. Пра дрэннага, ніякага спецыяліста. Юрчанка, 185.
      як з свінні нявеста (ухажорка). Мсцісл. Іран. Пра чалавека, не адпаведнага нейкай ролі. Юрчанка, 173.
      як на свінні сядло. Чэрык., Касц., Хоц., Брэсц. Насмешл. Пра неадпаведнасць нейкага ўбору, адзення. ЛЦ, 76.
      як хамут на свінні. Гл. хамут.
      брудны як свінню ссаўшы. Астр. Насмешл. Пра кагосьці вельмі бруднага, запэцканага з твару. Даніловіч, 247; ЛЦ, 72.
      мурзаты быццам свінню ссаў. Насмешл. ЛЦ, 72. Тое ж.
      аб'есціся (наесціся) як свіння. Ваўк. п., Карэл. Асудж. Пра чалавека, які многа еў, задужа наеўся. Federowski, 2; Высл., 279.
      абкешкацца (выкачацца) як свіння [у гразі]. Езяр. Няўхв. Пра чалавека, які неакуратна працаваў, забрудзіўся. Каспяровіч, 3; Янк., Пар., 29. ≺ Абкешкацца - вельмі запэцкацца.
      адна на свеця век пражыла, як свіня па гнаю хвост працягнула. Астр. Няўхв. Пра сумна, нецікава пражытае жыццё (у самотнасці). СПЗБ 4, 78.
      асмалены бы перад Калядамі свіння. Гл. Каляды.
      Баба п'яная як свіння худая. Ашм. Прык. Асудж. Пра п'яную кабету. Сцяшковіч, 624.
      басам - як свіння часам. Капыл. Жарт. Пра нейчы спеў непаважна, непрыгожа. Рабкевіч, 23.
      бегаць бу надворна свінья. Жытк. Асудж. Пра чалавека, які мітусіцца ў пошуках спажывы, выгоды. ТС 3, 122. ≺ Надворны - які гадуецца не ў хляве (пра свіней).
      біць як свіння гарбуз. Старадар. Пра моцнае ўпартае біццё кагосьці. ФА.
      брудны як сьвіньня. Чэрык., Дзятл. Асудж. Пра бруднага чалавека. Бялькевіч, 135; СРЛГ, 6; Янк., Пар., 19.
      варочацца як свіння. Івац. Няўхв. Пра павольнага, няўклюднага чалавека. ЗЗайкі.
      варочаць як свіння ў карыце. Лаг. Няўхв. Пра чалавека, які капаецца ў місцы з ежай, неахвотна есць, вышуквае смачныя кавалкі. АВНЛ.
      вішчаць як свіння ў плоце. Люб., Воран. Няўхв. Пра чалавека, які моцна прарэзліва крычыць. ФА; СПЗБ 5, 210.
      вішчаць як свіння ў прасле. Мсцісл. Няўхв. Юрчанка, 197. Тое ж.
      вукаліцца як свіння. Лельч. Няўхв. Пра чалавека, які неакуратна трымае сябе, забрудзіўся. Кучук, Малюк, 22. ≺ Вукаліцца - запэцкацца.
      выквацацца як свіння. Івац. Няўхв. ЗЗайкі. Тое ж.
      гаспадарыць як свіння ў гародзе. Навагр. п., Докш. Асудж. Пра чалавека, які дрэнна гаспадарыць. Federowski, 106; Дуб., 8; АВНЛ.
      гладкі як свіння. Лельч. Пра сытага чалавека. Кучук, Малюк, 25.
      гуляць як свіння на вяроўцы (прывязі). Капыл. Іран. Пра кепскае гулянне або яго адсутнасць. Высл., 309; Янк., Пар., 46.
      дабрацца (дапасці, дарвацца) як свіння да брагі. Ваўк. п., Слон. Асудж. Пра чалавека, які прагна да нечага дабраўся. Federowski, 76; Высл., 310.
      дапамагчы як свіння (кабан, вапер) на вяселлі. Мсцісл. Іран. Пра адсутнасць дапамогі наогул. Юрчанка, 174.
      дарвацца бы свіння да цеста. Слуцк. Асудж. Пра чалавека, які да нечага прагна дапаў. Сержпутоўскі 1999, 133.
      Дужы як свіння ў лужы. Слон. Прык. Іран. Здзекл. Пра сумніўную дужасць кагосьці. Высл., 316; Арх. Гр.
      дурны як свіння. Ваўк. п. Няўхв. Пра не вельмі разумнага чалавека. Federowski, 86. ≺ Несправядлівае параўнанне, свіння зусім не дурная жывёла.
      дурны як сто свінней. Смаляв. Няўхв. ФА. Тое ж.
      Ек прышоў Ілья, то чоловек ек свінься. Стол. Прык. На Іллю чалавек ужо можа паесці на агародзе. ТС 5, 21.
      жраць як свіння. Івац. Абразл. Пра чалавека, які шмат і неахайна есць. Dybowski, 21; ЗЗайкі.
      жыць як свіння. Ваўк. п. Абразл. Пра чалавека, які блага жыў, рабіў брыдкія ўчынкі. Federowski, 368.
      задавацца як свіння на вяроўцы. Пруж. Насмешл. Пра чалавека, якому няма чым ганарыцца. ФА.
      задавацца як свіння ў карыце. Маз. Насмешл. Высл., 322. Тое, што задавацца як свіння на вяроўцы.
      задраць нос як свіння лыч. Люб. Зласл. Пра чалавека, які неапраўдана заганарыўся. АВНЛ.
      заквэцаць як свіння. Слон. Няўхв. Пра чалавека, які забрудзіў нешта. Высл., 323. ≺ Заквэцаць - забрудзіць.
      занадзіцца куды як свіння. Ваўк. п. Няўхв. Пра частае нетактоўнае наведванне кагосьці. Federowski, 349.
      запэцкаць што як свіння гарбуз. Бераст. Няўхв. Пра вельмі моцна, да непазнавальнасці нешта запэцканае, часцей пра адзенне. Даніловіч, 247.
      заробытыся як свыння в Спасовку. Кобр. Насмешл. Пра моцна стомленага чалавека. ЖНС, 119.
      зграбны як [худая] свіння ў дождж. Іран. Насмешл. Пра некага зусім нязграбнага, непрывабнага. Янк., 405.
      зграбны як свіння да алтара. Ваўк. п. Іран. Пра некага зусім неадпаведнага. Federowski, 353.
      здарова як карова, багата як зямля, пладавіта як свіння. Гл. карова.
      знацца як свіння на пастах. Іран. Пра адсутнасць ведаў у каго-н. Янк., 410.
      знацца як свіння на перцу. Іран. Аксамітаў, 212; Матэрыялы 1981, 115. Тое ж.
      знацца як свіння на саладзінах. Іран. Санько, 136. Тое ж.
      качаць як свіння гарбуз. Саліг., Хойн. Няўхв. Пра нейкія настойлівыя безвыніковыя дзеянні. ФА.
      красіва як свіння сіва. Рэч., Чэрык. Іран. Пра некага зусім не прыгожага. ЛЦ, 71.
      красівая як свіння ў дождж. Хойн. ФА. Тое ж.
      крычаць (пішчыць) як свіння ў дождж. Ваўк. п., Асіп. Няўхв. Пра нечыю гаворку, пранізлівы непрыемны спеў. Federowski, 154; Высл., 338.
      крычаць як свіння недарэзаная. Асіп. Няўхв. Пра нейчы рэзкі пранізлівы крык. АВНЛ.
      крычаць як свіння, увязшы ў плот. Ваўк. п. Няўхв. Federowski, 154. Тое ж.
      курносая як заводная свіння. Сен. Жарт. Пра курносую, не вельмі прыгожую жанчыну. Каспяровіч, 173. ≺ Заводная - пародзістая, пакінутая для заводу.
      любіць што як свіння гарбуз. Рэч. Насмешл. Пра нечыю палкую любоў. Pietkiewicz, 376.
      любіць што як свіння сена. Слуцк. Іран. Пра абыякавае стаўленне да пэўнай ежы. Высл., 342.
      ляжаць (валяцца) як свіння. Ваўк. п. Асудж. Пра гультая, што марнуе час без працы. Federowski, 1961; Янк., Пар., 25.
      набожна як свіння падарожна. Гродз. Іран. Пра зусім ненабожную, нецнатлівую жанчыну. Цыхун, 187; Высл., 348.
      набрацца бы свінья. Сміл., Стол. Асудж. Пра моцна п'янага. Шатэрнік, 163; ТС 3, 36.
      набрацца як свіння мыла. Слон., Крыч. Асудж. Federowski, 194; Высл., 349; Даніловіч 2010, 91. Тое ж.
      набрацца горэлкі як свінья мула. Жытк. Асудж. ТС 3, 110. Тое ж.
      набрацца як свіння брагі. Нясв., Жытк. Асудж. ФА; Янк., Пар., 108; ТС 3, 110. Тое ж.
      набрацца як свіння гразі. Мядз., Капыл., Маладз., Касц., Мін. Асудж. ФА; Санько, 155; ЛЦ, 97; Гілевіч, 57. Тое ж.
      наесціся як свіння рэпы. Рэч., Мін., Чэрык. Няўхв. Пра чалавека, які занадта наеўся. ЛЦ, 93.
      наесціся як свіння гразі. Чэрв. Няўхв. Пра чалавека, што перабраў з ежай, піццём. ФА.
      напіцца як сьвіня. Астр. Асудж. Пра моцна п'янага чалавека. СРЛГ, 13.
      нарабіць як свіння ў гародзе. Няўхв. Пра чалавека, які нарабіў пустак. Ройзензон, 74.
      нассацца як свіння. Слон. п. Асудж. Federowski, 288. Тое, што напіцца як свіння.
      нос задраць як свіння лыч. Клецк. Зласл. Насмешл. Пра чалавека, які неапраўдана заганарыўся. Высл., 355.
      пабратацца як свіння з сядлом. Гродз. п. Іран. Зусім не пабратацца, не здружыцца. Federowski, 207.
      пагаворна як свіння дворна. Ваўк. Асудж. Пра залішне гаваркую жанчыну. Даніловіч, 247.
      пагуляць як свіння на вяроўцы. 1. Гродз., Смарг. Іран. Пра кагосьці, хто кепска або зусім не пагуляў, не павесяліўся. 2. Іўеў. Асудж. Пра чалавека, што не ў меру, залішне разгуляўся, раздурэўся. Даніловіч, 248.
      падобны як свіння да лебедзя. Насмешл. Іран. Пра зусім непадобных. Янк., 418.
      пазнацца як свіння на мыдлі. Насмешл. Пра чалавека, які зусім не мае досведу. Ляцкий, 32.
      пазнацца як свіння на перцы. Ваўк. п. Насмешл. Federowski, 358; Dybowski, 16. Тое, што пазнацца як свіння на мы'длі.
      перабіраць як свіння лычам. Докш. Няўхв. Пра пераборлівага ў ежы чалавека. Высл., 365.
      перціся як свіння пад чалавека. Рэч. Няўхв. Пра чалавека, які ўпарта некуды імкнецца. Pietkiewicz, 386.
      пішчаць як свіння ў плоце. Гродз., Свісл., Бераст., Воран., Слон., Навагр., Ашм., Дзятл. Няўхв. Пра пісклявы голас, рэзкі непрыемны спеў і інш. Даніловіч, 248; ФА.
      пішчаць як сьвіньня ў пярэплаце. Ушацк. Няўхв. Барадулін, 96. Тое ж.
      плямкаць бу свінья. Стол. Асудж. Пра чалавека, які есць чвякаючы. ТС 4, 65. ≺ Плямкаць - чвякаць.
      Пражыць жызь як на свіні пераехаць. Гом. Прык. Няўхв. Пра нецікавую, цяжкую жыццёвую дарогу. АВНЛ.; Арх. Гр.
      прывыкнуць як свіння да гразі. Кругл. Няўхв. Пра прывыканне чалавека да чагосьці непрыемнага, бруднага. Высл., 370.
      прыгожы як свіння ў дождж. Мін., Хойн. Насмешл. Пра кагосьці непрыгожага. ЛЦ, 74; ФА.
      прынесці ек свінья на рылі. Жытк. Пра нешта атрыманае без намаганняў. ТС 4, 340.
      прыраўнавалася як свіння да каня, да шэрсць не такая. Здзекл. Пра кагосьці, хто неапраўдана раўнуе сябе да лепшага. Federowski, 251.
      пхаць як свіння. Ваўк. п. Няўхв. Пра празмернае, непрыгожае, хуткае спажыванне ежы. Federowski, 226.
      разбірацца што свіння ў апельсінах. Дзятл., Касц., Нясв. Іран. Пра чалавека, які ў нечым зусім не разбіраецца. ФА; ЛЦ, 40.
      разбірацца як свіння на бязмене. Брасл. Іран. Рабкевіч, 177. Тое ж.
      разбірацца як свіння ў асеўках. Астр. Іран. ФА. Тое ж.
      разбірацца як свіння ў калбасных абрэзках. Шчуч. Іран. ФА. Тое ж.
      разбірацца як свіння ў капусце. Маст. Іран. Даніловіч 2008, 137. Тое ж.
      разбірацца як свіння ў памідорах. Смарг. Іран. Даніловіч, 248. Тое ж.
      разбірацца як свіння ў пацерах. Пруж. Іран. ФА. Тое ж.
      разбірацца як свіння ў пярынах. Мсцісл. Іран. Юрчанка 1977, 242. Тое ж.
      разгуляцца як свіння на лёдзе. Докш. Іран. Пра няўдалыя, нязграбныя гулі каго-н. Высл., 375.
      раздурэцца як свіння на дождж. Шчуч. Няўхв. Звычайна пра свавольствы дзяцей. Сцяшковіч, 619.
      розьесціса як свінья на мякіні. Стол. Няўхв. Пра чалавека, які разбагацеў за кошт іншых. Барысюк, Буян, 24.
      разумны як папова свіння. Брэсц. Насмешл. Пра нейчы невялікі розум. ЛЦ, 43.
      разыйсціся як свіння на дождж. Хойн. Насмешл. Пра нейчые ўзбуджэнне, весялосць. АВНЛ.
      распрараджацца як свіння ў лебядзе. Мсцісл. Няўхв. Насмешл. Пра чалавека, які бесцырымонна сябе недзе паводзіць. Юрчанка, 197.
      раўня як свіння да каня. Іран. Пра двух няроўных людзей. Санько, 179.
      спяваць як свіння анучу дзярэ. Зэльв. Іран. Пра непрыемныя, немілагучныя спевы. Даніловіч, 247.
      убачыць што як свіння неба. Карэл. Іран. Пра цяжкасць нешта ўбачыць, зведаць. Высл., 403; Санько, 189.
      убрацца як свіння ў рэпу. Лаг. Насмешл. Пра чалавека, які дапаў да нечага прыемнага, нашкодзіў. Varłyha, 139.
      уляпаць сваё як свіння ў агарод. Слуцк. Няўхв. Пра чалавека, які звык нязваны хадзіць у госці, да суседзяў. Сержпутоўскі 1999, 122.
      унадзіцца як свіння ў агарод. Івац., Капыл. Няўхв. Пра чалавека, які прывык нязваны хадзіць у госці, да суседзяў. Высл., 405; Pietkiewicz, 397; Янк., Пар., 174; ЗЗайкі.
      унадзіцца як свіння ў бульбу. Воран. Няўхв. СПЗБ 5, 210; Янк., Пар., 175. Тое ж.
      унадзіцца як свіння ў моркву. Ваўк., Гродз. п. Няўхв. Federowski, 320. Тое ж.
      усхадзіцца як свіння на дождж. Насмешл. Пра нечыю ўзбуджанасць, раздражнёнасць, актыўнасць. Санько, 193.
      ушчаміцца як свіння ў плот. Смарг. Няўхв. Пра кагосьці, хто ўмяшаўся ў чужыя размовы. ФА.
      хадзіць як свіння вушы апусціўшы. Навагр. Няўхв. Пра чалавека маркотнага, прыгнечанага, бяссільнага. Даніловіч, 247.
      харош як свіньня ў дождж. Ушацк., Слуцк. Насмешл. Пра не вельмі прыемны выгляд кагосьці. Барадулін, 104; Гілевіч, 166.
      хламаць бі свіня. Стол. Няўхв. Пра чалавека, які есць чвякаючы, прагна хапае ежу. ТС 5, 240.
      Хоць жонка як свіння, абы золата сяўня. Прык. Жарт. Пра сквапнага чалавека, што выбірае не сужонку, а пасаг. БВ, 120.
      цмокаць бы свіння ў карыце. Насмешл. Здзекл. Пра нейчы пацалунак. Сержпутоўскі 1998, 274.
      чухацца як свіння аб вугал (плот, пад плотам). Слуцк. Насмешл. 1. Пра чалавека, які аб нешта цярэбіцца. 2. Пра чалавека, які нечым азадачаны, збянтэжаны. Сержпутоўскі 1999, 45; Ляцкий, 58.
      шкодны як свіння. Ваўк. п. Асудж. Пра кепскага чалавека. Federowski, 299.
      як благая свіння. Вілен. Асудж. Пра непрыемнага чалавека. Sielicki, 159.
      як свіння на вяселлі. Мсцісл. Іран. Пра чалавека, які бесцырымонна недзе распараджаецца. Юрчанка, 174.
      як свіння з граблямі. Мсцісл. Іран. Пра кагосьці, хто выглядае непрыглядна. Юрчанка, 197.
      як свіння на бязмене. Слон. Іран. Пра чалавека, які нічога не цяміць у справе. Сцяшковіч, 619.
      як свінны у дождж. Мсцісл. Няўхв. Пра бруднага, непрывабнага чалавека. Юрчанка, 197.
      як свіння: дзе есь, там і сера. Саліг. Асудж. Вульг. Пра вельмі нястрыманага чалавека, які паводзіць сябе неадпаведна сітуацыі. ФА.
      савгать ек свыны. Драг. Няўхв. Пра прагнае, хуткае спажыванне ежы. Скарбы, 91. ≺ Савгаты - хутка есці. // Беларускія народныя параўнанні
    2. школа
      галасаваць як у жыдоўскай школе. Ваўк. Няўхв. Пра шумную гамонку-спрэчку людзей. Federowski, 369.
      крычаць як жыды ў школе. Гл. жыд.
      падняць гоман як жыды ў школе. Гл. жыд.
      смелы як жыд, калі ў школе са страху бздзіць. Гл. жыд.
      як у жыдоўскай школе дзе. Вілен. Насмешл. Пра памяшканне, дзе сабраныя людзі моцна шумяць, крычаць, бязмерна гамоняць. Sielicki, 186. // Беларускія народныя параўнанні
    3. бацька
      даглядаць каго як родны бацька. Слуцк. Ухв. Пра добры, шчыры догляд, клопаты. Сержпутоўскі 1999, 116.
      Старэйшы брат як другі бацька. Прык. Пра стаўленне старэйшых дзяцей у сям'і да малодшых. БФБ, 251. ≺ Старэйшы брат павінен быў апекаваць малодшых.
      шанаваць каго як роднага бацька. Слон. Ухв. Пра моцнае, шчырае шанаванне. Высл., 421.
      нож як для (да) роднага бацькі. Навагр. Няўхв. Пра тупы, ненавостраны нож. Даніловіч, 220.
      драць (запрасіць) што цыган за бацьку. Гл. цыган.
      запрасіць як чорт за бацьку. Гл. чорт.
      крычаць на каго як на роднага бацьку. Мін. Іран. 1. Відаць, пра нерашучы крык, бо на бацьку добрым людзям крычаць нельга. 2. Пра чалавека, які моцна крычыць на некага і тым яго крыўдзіць. ЛЦ, 83.
      так дорага хоча прадаць як цыган бацьку. Гл. цыган. // Беларускія народныя параўнанні
    4. сучка
      брахлівая баба як сучка. Асудж. Пра злосную, языкатую кабету. Dybowski, 5.
      Ваша маладая як сучка рабая, а ваш малады, як пень смаляны. Старадар. Фальк. Лаянка сватоў, ганьбаванне супраціўнага боку. ФА.
      вышчарацца як сучка на перавозе. Асудж. Пра жанчыну, якая агрызаецца, паказвае зубы. Dybowski, 20.
      дзяўгаць як сучка. Іўеў. Асудж. Пра жанчыну, якая лаецца, крычыць, выдумляе прычыны. СПЗБ 2, 71.
      круціцца як сучка бясхвостая. Гродз. Асудж. Пра дзяўчыну, жанчыну, якая непрыстойна, амаральна паводзіць сябе. Даніловіч, 254.
      круціцца як сучка на перавозе. Івац. Няўхв. ЗЗайкі. Тое ж.
      крычаць як сучка ў плот ушчаміўшыся. Астр. Няўхв. Пра кагосьці, хто вельмі гучна, пранізліва, непрыемным для слыху голасам крычаць. Даніловіч, 254.
      мудравацца як сучка перад перавозам. Іран. Пра таго, хто чваніцца перад кімсьці. Нос., 80.
      набрацца як сучка блох. Івац., Нясв. Асудж. Здзекл. Пра таго, хто моцна напіўся. ФА.
      нік! як сучка ў збан - зірнуць, каб падгледзець. Лаг. Няўхв. Пра залішне цікаўную асобу, якая ўсюды суе свой нос. Varłyha, 79.
      пазяхаць як сучка ў каноплях. Гом. Няўхв. Пра чалавека, які нявыхавана сябе паводзіць. АВНЛ.
      папасці як сучка ў солад. Насмешл. Пра чалавека, які самахоць убіўся ў непрыемнасці. Дуб., Нар., 81.
      разгуляцца як сучка ў студні. Докш. Іран. Пра немагчымасць гуляў, траплянне ў прыкрую сітуацыю. Высл., 375.
      сварыцца як Сідарава сучка. Мсцісл. Асудж. Пра кагосьці, хто пастаянна, бесперапынна сварыцца. Юрчанка, 197.
      Свая ручка не сучка. Прык. Пра тое, што сам сябе не пакрыўдзіш. ПП 2, 474.
      такая праўда была як сучка дзёгаць піла. Дзятл., Свісл. Іран. Пра нешта хлуслівае. Даніловіч, 254.
      трапіць як сучка ў саладуху. Насмешл. Янк., Пар., 168. Тое, што папасці як сучка ў солад.
      у даўгах як сучка ў скочках. Капыл. Здзекл. Пра чалавека, што набраў шмат пазыкаў. ФА.
      убіцца як сучка ў рашчыну. Лаг. Насмешл. Varłyha, 111. Тое, што папасці як сучка ў солад.
      уткнуцца як сучка ў збан. Капыл., Лаг. Асудж. Пра чалавека, які няпрошана ўмешваецца ў чужыя справы. Ляцкий, 49; Высл., 404; Varłyha, 145; Рабкевіч, 214.
      як сучка (сабака) без хваста ў чым. Ашм., Гродз. Іран. Пра чалавека, які непрыгожа, нястройна выглядае ў якім-н. адзенні. Даніловіч, 254.
      як сучка ў рашчыня круціцца. Астр. Пра чалавека, што робіць многа розных работ, мітусіцца, кідаецца. СПЗБ 5, 28.
      дачакацца як ад рабой сучкі яек. Берасл. Няўхв. Іран. Ніколі не дачакацца чагосьці ад кагосьці. Даніловіч, 212.
      даўгоў як у сучкі блох. Капыл. Здзекл. Пра чалавека, што вельмі запазычыўся. ФА.
      язык як у сучкі хвост. Ваўк. п., Мсцісл. Асудж. Пра кагосьці балбатлівага. Federowski, 126; Юрчанка 1977, 13.
      даняць як Каспар сучку. Гл. Каспар.
      дагадзіць каму як зброднай сучцы варам. Іран. Зусім не дагадзіць, а моцна нашкодзіць. Янук., 30. ≺ Збродная - валачашчая.
      прыслужыцца як дзядзька сучцы: тая хвост незнарок прытуліла да калодкі, а ён сякерай - гак! І адрубіў. Гл. дзядзька. // Беларускія народныя параўнанні
    5. дождж
      віцца як ластаўка перад дажджом. Гл. ластаўка.
      курчыцца як шчанюк пад дажджом. Гл. шчанюк.
      надзьмуцца як курыца перад дажджом. Гл. курыца.
      дзяўчата так хутка растуць як грыбы пасля дажджу. Гл. грыб.
      ждаць як каня дажджу. Гл. каня.
      як зоркі после дажджу. Гл. зоркі.
      сядзець як курыца на дажджы. Гл. курыца.
      брызкі ляцяць як дождж. Сміл. Пра густыя, у вялікай колькасці пырскі вадкасці. Шатэрнік, 36.
      дакутлівы як дождж асенні. Карм. Няўхв. Пра чалавека, які доўга, нудна навязвае сябе камусьці. Мат. Гом., III, 241.
      дзеці сыплюцца як дождж. Капыл. Пра частае нараджэнне дзяцей. Высл., 312.
      дружна як жабы на дождж. Гл. жаба.
      енчыць як каня на дождж. Гл. каня.
      застракатаць як сарока на дождж. Гл. сарока.
      збіцца ў кучу як авечкі ў дождж. Гл. авечка.
      зваліцца як дождж сярод яснага дня на сухое сена. Мін. Няўхв. Пра нечаканае і зусім не пажаданае з'яўленне каго-н. ЛЦ, 106.
      зграбны як [худая] свіння ў дождж. Гл. свіння.
      капашыцца як курыца на дождж. Гл. курыца.
      красівая як свіння ў дождж. Гл. свіння.
      крычаць (пішчаць) як свіння ў дождж. Гл. свіння.
      крычаць як варона на дождж. Гл. варона.
      наляцець як дождж на сухое сена. Мін. Асудж. Пра шкадлівае і непатрэбнае нападзенне на каго-н. ЛЦ, 61.
      прыгожы як свіння ў дождж. Гл. свіння.
      разыйсціся як свіння на дождж. Гл. свіння.
      расквахтацца як курыца на дождж. Гл. курыца.
      расхадзіцца як варона на дождж. Гл. варона.
      расхадзіцца як жыды на дождж. Гл. жыд.
      усхадзіцца як свіння на дождж. Гл. свіння. // Беларускія народныя параўнанні
    6. недарэзаны
      крычаць як свіння недарэзаная. Гл. свіння.
      крычаць як недарэзаны. Лід. Няўхв. Пра вельмі моцны, нястрыманы крык. Даніловіч, 238. // Беларускія народныя параўнанні
    7. дурань
      бегаць як дурань. Карм. Асудж. Пра непрадуманую, недарэчную мітусню каго-н. Мат., Гом., VIII, 122.
      гігікаць як дурань. Пух. Няўхв. Пра чалавека, што смяецца без прычыны альбо проста задужа весяліцца. Шатэрнік, 67.
      глядзець як дурань на боты блішчоныя. Касц., Рэч. Няўхв. Пра няўцямнае, тупое ўзіранне, угляданне каго-н. на новы, незразумелы прадмет. ЛЦ, 70.
      глядзець як дурань на чырвоно. Слон. Няўхв. Высл., 305. Тое ж.
      жаніўся як дурань з печы зваліўся. Слуцк. Насмешл. Пра нейчую нечаканую, без доўгіх заляцанняў жаніцьбу. Сержпутоўскі 1999, 64.
      ждаць як дурань доўбні. Слуцк. Няўхв. Пра пасіўнае чаканне чаго-н. небяспечнага. ФА.
      крычаць як той дурань касу схаваўшы. Слон. п. Пра нейчы няўцямны пусты крык. Federowski, 154.
      Мужык п'ець, як у леечку льець, а як прыдзецца плаціць, то як дурань маўчыць. Прык. Пра карыслівага чалавека, які, каб пазбегнуць плаціць выдаткі, гатовы прыкінуцца дурным. Шпилевский, 184; Нос., 142.
      набрацца як дурань заціркі. Капыл., Карэл. Няўхв. Пра празмерную неразумную прагавітасць чалавека ў піцці, ежы. Высл., 349.
      набрацца як дурань клочча. Гом. Няўхв. Высл., 349. Тое ж.
      наесціся як дурань бобу. Слон. Няўхв. Высл., 351. Тое ж.
      наесціся як дурань клочча. Мін., Чэрык., Рэч. Няўхв. ЛЦ, 93; Высл., 351. Тое ж.
      накінуцца як дурань на зацірку. Нясв. Няўхв. ФА. Тое, што набрацца як дурань заціркі.
      напіцца як дурань дзёгцю. Воран. Асудж. Даніловіч, 220. Тое ж.
      насіцца як дурань з дзвярмі (дзвярыма). Астр., Нясв. Няўхв. Пра недарэчнае перасоўванне з месца на месца грувасткай рэчы; пра празмерную ўвагу да чаго-н. недарэчнага, неістотнага. Янк., Пар., 115; Высл, 356; ФА; СПЗБ 3, 37.
      насіцца як дурань з мялам. Асіп. Высл., 356. Тое ж.
      насіцца як дурань з пісанай торбай. Кругл. Няўхв. ДА. Тое ж.
      пазіраць у вочы як дурань. Сміл. Няўхв. Пра позірк вінаватага чалавека, які не хоча ў гэтым прызнацца. Шатэрнік, 193.
      прычапіцца як дурань да дзверцаў. Паст. Няўхв. Высл., 372. Тое, што насіцца як дурань з дзвярмі.
      убіцца як дурань у аглоблі. Мін. Насмешл. Пра чалавека, што сам улез у цяжкую справу, узяў на сябе клопат. Высл., 403.
      цягнуць як дурань дзверы. Карэл. Высл., 416. Тое, што насіцца як дурань з дзвярмі.
      як добры дурань. Івац., Мсцісл., Слон. Пра паводзіны не вельмі разумнага чалавека. Юрчанка 1977, 212; Высл., 426; ЗЗайкі.
      як той дурань. Клецк. Асудж. Пра чалавека, які зрабіў нешта не так, не здагадаўся, не прадбачыў, паверыў. ДА.
      глядзець дурнем. Няўхв. Пра чалавека, які паставіў сябе ў непрыемнае становішча. НН, 610.
      патрэбен як дурню галава. Мін. Іран. Жарт. Пра нешта не зусім патрэбнае. ЛЦ, 118.
      вускочыць ек дурэнь з-за куста. Жытк. Асудж. Пра недарэчнае ўмяшанне чалавека ў нейкую справу, размову. ТС 1, 175.
      насіцца ек дурэнь со ступою. Глуск., Жытк. Няўхв. Мат., 121; ТС 5, 112. Тое ж.
      швардыкнуць ек бу дурэнь с печы. Жытк. Няўхв. Жарт. Пра падзенне аднекуль па неасцярожнасці. ТС 5, 362. // Беларускія народныя параўнанні
    8. лупіць
      крычаць як бы з яго шкуру лупілі. Гл. шкура. // Беларускія народныя параўнанні
    9. хлястаць
      крычаць як кнутом хлястаць. Гл. кнут. // Беларускія народныя параўнанні
    10. жыд
      адважны як жыд. Ваўк. Іран. Пра палахлівага, ляклівага чалавека. Federowski, 368.
      ашукаць каго як жыд бога. Насмешл. Пра нейкае мудрагелістае ашуканства, падман. Dybowski, 5.
      ашукаць каго як жыд пана Бога. Навагр. Насмешл. Federowski, 368. Тое ж.
      даць як жыд перцу. Шчуч., Лід., Воран., Пруж. Іран. Пра вельмі нязначную колькасць чаго-н. атрыманага, аддадзенага. Даніловіч, 223; ФА.
      дрыжаць як жыд на басіне. Воран. Насмешл. Пра нейчыя дрыжыкі. Даніловіч 2008, 136.
      есці ў шапцы як жыд. Віл. Асудж. Пра чалавека, які парушае этыкет застолля. Sielicki, 186. ≺ Хрысціянін у час застолля у знак павагі здымае галаўны ўбор, у габрэяў, наадварот, галава мусіць быць пакрыта.
      завёўся як жыд у танцы. Ваўк. Насмешл. Пра заўзятасць каго-н. у пэўнай справе, гаворцы, лаянцы і г. д. Federowski, 371.
      зарабіць як жыд на мякіне. Астр. Іран. Пра зусім нязначны заробак. Даніловіч, 223.
      зафлёндрыцца як жыд. Ваўк. Няўхв. Пра неахайную брудную вопратку. Federowski, 371.
      лётаць як жыд, бровар запаліўшы. Гродз. Няўхв. Пра панічную мітусню, бегатню. Цыхун, 185.
      на грошы ласы як жыд. Ваўк. Асудж. Пра нейчую прагнасць да грошай. Federowski, 369.
      набожны як жыд падарожны. Іран. Пра не вельмі набожнага чалавека. Нос., 82. ≺ Падарожным габрэям давалася паслабленне ў адбыванні рэлігійных рытуалаў.
      насіцца як жыд з подранікамі. Свісл. Няўхв. Пра чалавека, што займаецца нечым неістотным, непрыемным. Даніловіч, 223. ≺ Габрэі часта былі анучнікамі, збіралі і абменьвалі ўтыль.
      рад як жыд з гары едучы. Іран. Пра беспадстаўны радасны настрой каго-н. Аксамітаў, 163.
      скупы як жыд. Наваг. Асудж. Пра вельмі скупога, дробязнага чалавека. Federowski, 370. ≺ Жыд - эталон скупасці ў народнай творчасці.
      смелы як жыд, калі ў школе са страху бздзіць (у сінагозе). Рэч. Іран. Абразл. Пра палахлівага чалавека. Pietkiewicz, 403.
      спяшацца як жыд на шабас. Ваўк. Насмешл. Пра чалавека ў спешцы, які баіцца спазніцца куды-н. Federowski, 371.
      таргавацца як жыд. Ваўк. Няўхв. Пра чалавека, які доўга і настойліва таргуецца нават за дробязі. Federowski, 371.
      трасціся як жыд над гаўном. Ушацк. Асудж. Пагардл. Пра залішнія клопаты пра нешта малавартаснае. Барадулін, 121.
      трэсціся як жыд над кучай. Шчуч. Няўхв. Даніловіч, 182. Тое ж.
      фарбавацца як жыд. Ваўк. Пра чалавека, што мае дачыненне да фарбаў. Federowski, 369. ≺ Раней фарбаваннем займаліся рамеснікі-габрэі.
      хваліцца як жыд пархамі. Ваўк. п., Рэч. Іран. Здзекл. Пра чалавека, які выхваляецца нечым, таго не вартым. Federowski, 369; Pietkiewicz, 403.
      хітры як жыд. Слон., Ваўк. Няўхв. Пра вельмі хітрага чалавека. Federowski, 369.
      чухацца як жыд. Ваўк. Асудж. Пра чалавека, які не ўмее сябе паводзіць на людзях, чухаецца, скрабецца. Federowski, 369.
      як жыд да Хрыста да каго. Капыл. Няўхв. Пра благое стаўленне да некага. ДА.
      грошай як у жыда. Слон. Ухв. Пра няўнасць вялікіх грошай, багацця. Dybowski, 9; Federowski, 369.
      падняць гоман як жыды ў школе. Чашн. Насмешл. Пра гоман, крык, калі людзі гавораць, перабіваючы адзін аднаго. Станкевіч, 171.
      панчохі доўгія як у жыда. Рэч. Насмешл. Пра чые-н. доўгія панчохі. Пяткевіч, 477.
      узяць як чорт жыда. Гл. чорт.
      як у жыда ў торбе дзе. Маст. Няўхв. Пра вялікі непарадак у нечым. Даніловіч, 257.
      як чорт жыда з'еўшы. Гл. чорт.
      цягнуць як жыд за жыдам. Ваўк. Пра людзей, што ўвесь час гуртуюцца, імкнуцца быць разам. Federowski, 369.
      жывем як браце, рахуемся як жыдзе. Гл. брат.
      пашэнціла як жыду з гары. Астр., Ашм. Іран. Пра чалавека, якому не пашанцавала ў нейкай справе. Аксамітаў, 258; ФА. ≺ Заўвага збіральніка: яўрэі любяць хуткую язду з гары, але часта перкульваюцца.
      багатыя як жыды. Слон. Пра багатых, заможных людзей. Federowski, 368.
      брахлівыя як жыды. Слон. Няўхв. Пра людзей, што любяць бясконца лаяцца, спрачацца, перапірацца. Federowski, 368.
      гармідар, баццэ жыды гамана б'юць. Слуцк. Няўхв. Пра моцны шум, лаянку, крык, які нагадвае пэўны рытуал габрэяў. Сержпутоўскі 1998, 274.
      загаманіць як жыды на кірмашы. Слуцк. Насмешл. Пра моцную, гучную, бязладную гамонку. Сержпутоўскі 1998, 34.
      заўзімацца як жыды за жыдамі. Ваўк. Пра рашучае заступніцтва кагосьці за сваіх. Federowski, 371.
      крычаць як жыды ў школе. Ваўк. Няўхв. Пра крык, незразумелы гоман (як у час малення габрэяў у сінагозе - школе). Federowski, 369.
      менчыць каго як жыды Пана Бога. Ваўк. Пра вялікія пакуты, якія нехта церпіць ад людзей. Federowski, 369. ≺ Алюзія на Хрыстовыя пакуты.
      накінуцца на каго як жыды на гамана. Слуцк. Няўхв. Пра рэзкае бязлітаснае нападзенне на каго-н. Сержпутоўскі 1999, 2.
      расхадзіцца як жыды на дождж. Лаг. Насмешл. Пра залішнюю актыўнасць дзяцей, іх свавольства. Варлыга 1966, 75. ≺ Заўвага збіральніка: жыды на кірмашы шпарка рухаюцца, каб закупіцца да дажджу. // Беларускія народныя параўнанні
    11. дурны
      адзецца як пава, але дурная слава. Гл. пава.
      выцягацца як баба дурная. Гл. баба.
      падхваціцца як дурная бура. Гл. бура.
      самагонка як дурная жонка. Гл. жонка.
      тут такі парадак як у дурнога ў торбе. Гродз. Няўхв. Насмешл. Пра поўны беспарадак у нечым, у справах, рэчах, паперах. Цыхун, 193.
      як у дурнога фанцікаў. Гродз. Насмешл. Пра нешта малапатрэбнае ў вялікай колькасці. Даніловіч 2008, 138.
      Гатовае як дурное. Рэч. Прык. Пра тое, куды не ўклаў сваёй працы і што здаецца горшым. ЛЦ, 29.
      Чужое як дурное. Асіп. Прык. Пра частае неадэкватнае ўспрыманне чалавекам нечага чужога. Высл, 419.
      сыпацца як з дурной торбы. Гл. торба.
      як у дурной мельніцы. Гл. мельніца.
      як дурному бытыся. Пін. Няўхв. Пра моцную прагу, хаценне кагосьці. Нар. скарбы, 146.
      піць як у дурную бочку. Гл. бочка.
      бегаць як дурны. Івац. Асудж. Пра чалавека, які неразважліва мітусіцца ў нейкай справе. Ройзензон, 67; ЗЗайкі.
      біць як дурны ў дзверы. Іўеў. Асудж. Пра ўпартае стаянне на сваім, не зважаючы ні на што. Сцяшковіч, 579; Санько, 114.
      бляяць як дурны баран. Гл. баран.
      вылупіць вочы як дурны баран. Гл. баран.
      глядзець як [дурны] баран [на ваду]. Гл. баран.
      дапасці як дурны да мыла. Карэл. Іран.-асудж. Пра прагнае хапанне чаго-н., прыкладам, ежы. Даніловіч, 221.
      круціцца як дурны баран. Гл. баран.
      крычаць як дурны ў малінах. Гродз. Асудж. Пра моцны беспрычынны крык. Даніловіч, 221.
      набрацца як дурны мыла. Маст. Асудж. Даніловіч, 221. Тое, што дапасці як дурны да мыла.
      напіцца як дурны на памінках. Докш. Асудж. Пра празмерна п'янага чалавека. ФА.
      насіцца ек дурны со ступою. Жытк. Няўхв. Пра празмерную ўвагу да чаго-н. недарэчнага, неістотнага. ТС 3, 214.
      насіцца як дурны з дзвярыма (-амі). Астр., Свісл. Сцяшковіч, 631. Тое ж.
      п'яны што й дурны. Івац., Светл. Прык. Пра аднолькавыя паводзіны п'янага і дурнога. ПП 2, 356; Санько, 178; ЗЗайкі.
      пагаварыць як дурны з глухім. Віл. Іран. Пра поўнае непаразуменне паміж двума суразмоўцамі. ФА.
      пазіраць як дурны баран на ваду. Гл. баран.
      рабіць як дурны. Івац. Няўхв. Пра непатрэбную заўзятасць пры нейкай працы. ЗЗайкі.
      рваць як дурны анучы. Астр. Іран. Пра вельмі хуткія ўцёкі. Даніловіч, 164.
      смэяціся бы дурны з сыру. Пруж. Іран. Пра чалавека, які смяецца без бачнай на тое прычыны. Босак, 32.
      стаяць як дурны. Мсцісл. Няўхв. Пра чалавека, які трапіў у прыкрае становішча. Бялькевіч, 54.
      стукаць як дурны ў дзверы. Смарг. ФА. Тое, што біць як дурны ў дзверы.
      утрэскацца як дурны ў саладуху. Акц. Жарт. Пра моцную закаханасць. Горленка, 250.
      хоча п'яны піць як дурны борацца. Гом. Насмешл. Пра неадэкватнасць паводзін і п'янага, і дурнога. Высл., 413.
      цягаць як дурны каменне. Пруж. Насмешл. Пра шчырую заўзятасць у цяжкай непатрэбнай рабоце. ФА.
      што дурны. Віц. Пра чалавека, які робіць нешта заўзята, з ахвотай. КВДУ.
      зарасці як у дурным лесе. Гл. лес.
      цёмна як у дурным лесе. Гл. лес.
      шумець як у дурным лесе. Гл. лес.
      як на дурным базары. Гл. базар.
      як на дурным барану. Гл. баран.
      уплятаць як за сямёх дурных. Гл. сем.
      як сто дурных. Шчуч., Слон., Ваўк. Іран.-абразл. Пра дурнаватага чалавека. Даніловіч, 253. // Беларускія народныя параўнанні
    12. наняты
      брахаць як наняты. Слон., Рэч. Асудж. Пра чалавека, які ўпарта і нястомна лжэ, нібы за плату. Высл., 288; ЛЦ, 46.
      крычаць як наняты. Ваўк. п. Няўхв. Пра голасны, рэзкі, старанны крык. Federowski, 154.
      лгаць як наняты. Асудж. Янк., Пар., 96. Тое, што брахаць як наняты.
      рабіць як наняты. Ваўк. п., Клецк. Пра цяжкую працу пад прымусам. Federowski, 254; Высл., 379. // Беларускія народныя параўнанні
    13. жаба // Жывёльны свет
      (Дабравольскі). назвы жаб, якія крычаць «рыпучым» голасам: туркач м. — Уздз. (ЛАБНГ), туркалка ж., турлушка ж. — мясц. (Насовіч). квакша: жаба ж., зялёная
    14. скура
      Спрытны на прыказкі як скура на прывязкі. Гродз. Прык. Пра чалавека, якому вельмі патрэбны прыказкі. Цыхун, 192.
      круціць як шавец скурай. Гл. шавец.
      крычаць нібы з каго скуру лупілі. Няўхв. Пра чалавека, які вельмі страшна крычаў. Санько, 148. // Беларускія народныя параўнанні
    15. схавацца
      Шчасце як сонейка: усміхнецца і схаваецца. Гл. сонейка.
      Голад не сусед - ад яго не схаваешся. Гл. сусед.
      крычаць як той дурань касу схаваўшы. Гл. дурань. // Беларускія народныя параўнанні
    16. шкура
      крычаць як бы з каго шкуру лупяць. Ваўк. п. Няўхв. Пра чалавека, які голасна, прарэзліва, адчайна крычыць. Federowski, 154. // Беларускія народныя параўнанні
    17. гаман
      черный як гаман. Смал. Пра чорнага, страшнага чалавека альбо жывёлу. Добр., Смол., 120. ≺ Гаман - тут: д'ябал.
      біці каго як гамана. Драг. Пра моцнае, бязлітаснае збіванне каго-н. З нар. сл., 137. ≺ Гаман - біблейскі персанаж, вельмі люты чалавек, якога веруючыя яўрэі ў дзень свята Пурым у сінагозе сімвалічна «білі», уздымаючы грукатанне бразготкамі.
      гармідар дзе баццэ жыды гамана б'юць. Гл. жыд.
      крычаць як на гамана. Пра беспадстаўны крык на кагосьці. Станкевіч, 187.
      накінуцца на каго як жыды на гамана. Гл. жыд.
      напасці (наваліцца) на каго як на гамана. Ваўк. п. Пра беспадстаўнае нападзенне на каго-н. Federowski, 102; Носович, 195; Станкевіч, 187. ≺ Узята са звычаю яўрэяў пераследваць Амана ў час Пурыма.
      таўчы каго бы гамана. Нар. лекс., 222. Тое, што біці як гамана. // Беларускія народныя параўнанні
    18. пан
      Адзеўся як пан, а дурны як баран. Прык. Няўхв. 1. Пра неразумнага фарсуна. 2. Пра неадпаведнасць розуму і знешняга вобліку. Санько, 108.
      вылежвацца як пан. Стаўб. Няўхв. Пра чалавека, што адпачывае, нічога не робіць. МК, 284.
      ганарысты як пан. Слон. Няўхв. Пра чалавека, што празмерна ганарыцца. Высл., 303.
      Да людзей як пан, а ў хаце як хам. Лід. Прык. Асудж. Пра чалавека, што ветлівы на людзях і грубіян дома. Сцяшковіч, 630.
      Жанаты як пан багаты, а халосты як сабака бясхвосты. Шкл. Прык. Насмешл. Пра перавагу жанатага над бабылём. АВНЛ.
      жыць як пан пшэнны. Ашм. Ухв. Пра чалавека, што жыве ў дастатку, раскошы. Даніловіч, 240.
      жыць як пан. Слон. Ухв. Пра чалавека, што багата, лёгка жыве. Высл., 319.
      ісці як пан на праходке [чуць ногі совае]. Мсцісл. Насмешл. Пра чалавека, які ідзе павольна, акуратна, важна. Бялькевіч, 341. ≺ Праходка - прагулка.
      ісці як пан. Івац. Пра чалавека, які ідзе паважна, самавіта. ЗЗайкі.
      крычаць як ашалелы пан. Пра моцны, голасны крык. Тарас на Парнасе.
      ласы як пан на каўбасы. Маз., Маст., Нясв. Прык. Жарт. Пра чалавека, які да нечага вельмі ласы. Высл., 340.
      ляжаць бы пан на перыне. Слуцк. Няўхв. Пра кагосьці, хто разлежваецца і не хоча працаваць. Сержпутоўскі 2000, 237.
      ляжаць як пан. Ваўк. п. Ухв. і няўхв. Пра чалавека, які разлёгся вольна, нічога не робіць. Federowski, 161.
      разваліцца як пан. Мсцісл. Няўхв. Пра чалавека, што занадта вольна разлёгся. Высл., 375.
      рассесціся як пан. Мсцісл., Івац. Насмешл. Пра чалавека, які сядзіць ды нічога не робіць. Юрчанка 1977, 140; ЗЗайкі.
      Свіння ў балоці як пан у злоці. Прык. Насмешл. 1. Пра жывёлу, якая ў брудзе пачуваецца не найгорай. 2. Пра чалавека, якому прыносяць задавальненне благія ўчынкі. Ляцкий, 40; Сержпутоўскі 1999, 79.
      Скула што пан - не зачапі. Прык. Жарт. Пра неабходнасць вельмі далікатна абыходзіцца са скулой. Янкоўскі 1971, 45.
      спаць як пан на хамуце. Лід. Няўхв. Жарт. Пра чалавека, якому мулка спалася. МК, 316.
      сядзець як пан на імянінах. Люб. Насмешл. Пра чалавека, што важнічае, нічога не робіць. ФА.
      сядзець як пан. Слон. Ухв. Пра выгоднае становішча чалавека. СРЛГ, 55.
      уссесці як пан на каня. 1. Пра ўдалага чалавека, які лоўка ўскочыў на каня. 2. Няўхв. Пра чалавека, які занадта на некага насеў. Ляцкий, 51.
      фыркаць як пан у мужыцкай хаце. Няўхв. Пра чалавека, які капрызнічае, выказвае незадавальненне. Янк., 436.
      хадзіць як пан у бокі ўзяўшыся. Ваўк. п. Няўхв. Пра чалавека, што трымаецца ганарыста, нічога не робіць. Federowski, 48.
      хадзіць як пан у вакулярах. Сміл. Насмешл. Пра чалавека ў акулярах, што важна трымаецца. Шатэрнік, 17.
      хоць я п'ян, але іду як пан. Жарт. Пра чалавека, якому ап'яненне надае ўпэўненасці. ПП 2, 356.
      Шчапан - сядзіць парабак як пан. Прык. Пра тэрмін у календары, калі спыняюцца дамовы на службу. Аксамітаў, 186.
      ашукаць як жыд Пана Бога. Гл. жыд.
      барада не раўнуючы як у Пана Езуса на абразе. Лаг. Пра бараду вялікую ці па форме падобную да барады Бога на абразах. Varłyha, 80.
      добра [табе сядзець] як у Пана Бога за печчу. Ваўк. п. Ухв. Пра чалавека, якому ўтульна, бяспечна жывецца. Federowski, 274.
      менчыць як жыды Пана Бога. Гл. жыд.
      скасавурыцца як чорт на пана. Гл. чорт.
      у каго «зарэ» як у пана «почэкай». Бяроз. Няўхв. Пра чалавека, у якога словы разыходзяцца са справай. АВНЛ.
      У печы гарыць як у пана, а варыцца як у цыгана. Прык. Жарт. Пра паказны дастатак і фактычную беднату кагосьці. Добр., Смол., 78; Янкоўскі 1971, 28.
      узяло каго як пана разачка. Жарт. Пра чалавека, якога нешта дужа праняло. Янк., Пар., 173.
      жыць як за панам. Мсцісл. Ухв. Пра жанчыну, якой добра жывецца ў замужжы. Юрчанка, 183.
      За Іванам як за панам, за Ваняю як за паняю. Фальк. Жарт у адрас маладзіц, якія расхвальваюць сваіх мужоў. Юрчанка, 29.
      шапкаваць як перад панам. Слуцк. Няўхв. Пра неабходнасць прынізліва вітацца з кімсьці. Сержпутоўскі 1999, 77. // Беларускія народныя параўнанні
    19. цыган
      выкручвацца як цыган на кірмашы. Няўхв. Пра чалавекакруцяля. Санько, 120.
      драць (запрасіць) што цыган за бацьку. Жлоб., Касц., Карм. Жарт. Пра таго, хто вельмі даражыцца, выстаўляе вялікія цэны. Высл., 313; ПП 1, 466.
      заліцца бы цыган сыроваткою. Стол. Насмешл. Пра чалавека, які моцна, залівіста, але без прычыны засмяяўся. Барысюк, Буян, 17.
      круціцца як цыган на долаце. Дзятл. Насмешл. Пра непаседлівага чалавека, якому не сядзіцца на адным месцы. Гілевіч, 165.
      круціцца як цыган на кермашы (ярмалку, ярмарку). Слон. п. Няўхв. Пра паводзіны чалавека, які камбінуе нейкія хітрыя справы. Federowski, 60; Dybowski, 7.
      любіць як цыган сляпую кабылу. Іўеў., Ашм., Мін., Івац. Іран. Пра нейкую ўяўную любоў, яе адсутнасць. Даніловіч, 262; Высл., 342; ЗЗайкі.
      мяняць работу як цыган куст. Здзекл. Пра гультаяватага летуна, што не знойдзе шчаслівага месца. Янкоўскі, 19.
      мяняць што як цыган коні. Ваўк. п, Івац. Няўхв. Пра ўчынкі чалавека, схільнага да гандлю. Federowski, 60; ЗЗайкі.
      пайсці ўгору як цыган па драбінах на неба. Слон. Насмешл. Пра кагосьці, хто хутка робіць кар'еру. Высл., 363.
      смяяцца як цыган сыраваткай. Лід. Кплів. Пра чалавека, што моцна без прычыны смяецца. Сцяшковіч, 621.
      так дорага хоча прадаць як цыган бацьку. Слон. Federowski, 60. Тое, што драць (запрасіць) што цыган за бацьку.
      таргавацца як цыган. Ваўк. п., Івац. Няўхв. Пра чалавека, які надта таргуецца, расхвальвае свой тавар. Federowski, 60; ЗЗайкі.
      усесціся як цыган на тачыла. Мін. Няўхв. Пра чалавека, што застыў у бяздзейнасці. ЛЦ, 36.
      хваліцца як цыган канём. Ваўк. п. Насмешл. Пра чалавека, які выхваляецца без падстаў. Federowski, 59.
      хваліцца як цыган карослівай кабылай. Здзекл. Пра таго, хто непамерна хваліцца чым-, кім-н., хто не заслугоўвае такой пахвалы. Аксамітаў, 137.
      хто як цыган: як надзеніць надзетку якую, пакуль ня зваліцца носіць. Ушацк. Здзекл. Барадулін, 123.
      цьмяны, акурат як цыган. Мсцісл. Пра смуглага, загарэлага чалавека. Бялькевіч, 485.
      чорны як цыган. Ваўк. п., Драг. Пра смуглага чорнавалосага чалавека. Federowski, 66, 60; Нар. лекс., 222.
      душа мінчуецца бы коні ў цыгана. Гл. конь.
      У печы гарыць як у пана, а варыцца як у цыгана. Гл. пан.
      гардыкаць бы [тые] цыгане. Няўхв. Стол. Пра людзей, што голасна, шумна сябе паводзяць, крычаць. ТС 1, 195.
      трэба каму што як цыгану плуг. Мсцісл. Іран. Пра нешта недарэчнае ў пэўнай сітуацыі. Юрчанка, 202.
      цесна як цыгану на полі. Сак. п. Іран. Насмешл. Пра нежаданне цыгана працаваць на полі. Federowski, 59. // Беларускія народныя параўнанні
    20. карчма
      сэрца бы заезджая (заезная) карчма. Ваўк. п., Слуцк. Пра занадта адкрытага, даступнага, магчыма, і шчырага чалавека. Federowski, 273; Сержпутоўскі 134.
      адчыніць горла як вароты ў заезднай карчме. Гл. вароты.
      крык як у карчме. Ваўк. п. Няўхв. Пра вельмі шумныя паводзіны людзей. Federowski, 152.
      крычаць як у карчме. Санько, 148. Тое ж.
      бегчы як шавец да карчмы. Гл. шавец. // Беларускія народныя параўнанні

    Старонкі: 1  2  3  4  
     
    Галоўная старонка   Галоўная старонка
    Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
    Паведаміце нам!
        (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2019