Галоўная старонка Навіны Пра праект Кантакт Спасылкі Кнігі ў PDF/DJVU Канвэртар лацінкі Бібліяграфія
Шукаць:    
 
 толькі ў назьве   шукаць ва ўсіх    віртуальная клявіятура Уставіць беларускае "і" Уставіць у-кароткае (ў)
 
 
Слоўнік беларускіх народных параўнанняў (3784 артыкулы)

Вынікі пошуку
 
а  б  в  г/ґ  д  е  ё  ж  з  і  к  л  м  н  о  п  р  с  т  у  ф  х  ц  ч  ш  э  ю  я  
 
Старонкі: 1  2  3  


На ваш запыт крычаць знойдзены 55 артыкулаў

  1. свіння
    патрэбны як сьвіне кульбачка. Шчуч., Навагр. Іран. Даніловіч, 247. Тое, што нада як свінне рубанак. ≺ Кульбачка - падсядзёлак.
    у пасцелі так як сем свіней апарасілася. Ваўк. п. Няўхв. Пра непрыбранасць, скамечанасць пасцелі. Federowski, 224.
    цягацца як барана за свіннею. Гл. барана.
    гаварыць як гусь з свіннёю (з парэсем). Гл. гусь.
    вочы як у свінні. Няўхв. Пра нечыя непрыгожыя вочы. Янк., Пар., 28.
    вялікія вушы як у свінні. Сміл. Няўхв. Пра нечыя вялікія вушы. Шатэрнік, 50.
    гонару што ў свінні блох. Мядз. Насмешл. Пра чалавека, які беспадстаўна ганарыцца, задаецца. Высл., 307.
    грошы плодныя бы свінні. Слуцк. Пра здатнасць грошай быць заробленымі ізноў. Сержпутоўскі 1999, 42.
    дабра з каго як ад свінні пуху. Лельч. Іран. Пра тое, што ад кагосьці нельга чакаць дабра, не можа быць там дабра. Высл., 310.
    жыць як на свінні праехаць. Гом., Івац. Леп. З горыччу, расчаравальна. Пра нецікавае, невясёлае, цяжкае жыццё. АВНЛ; Гілевіч, 166; ЗЗайкі.
    з каго работнік як з свінні музыкант. Брасл. Іран. Пра неадпаведнасць кагосьці пэўнай пасадзе, рабоце. Рабкевіч, 74.
    ісці (пасаваць, падыходзіць, прыстаць) як свінні набэдрыкі (сядло, паўшоры, падсядзёлак). Ваўк. п., Слон., Гом., Валож., Мсцісл. Іран. Пра нешта, што зусім не падыходзіць, не пасуе, не адпавядае. Federowski, 251; Сержпутоўскі 1999, 56; Янк., 411; Высл., 332; Юрчанка 1977, 288; Скарбы, 179. ≺ Набэдрыкі - частка збруі: шляі, якія ідуць ад хамута па баках каня і злучаюцца папярэчнымі шляямі.
    ісці як свінні пацеркі. Слон. Іран. Высл., 332. Тое ж.
    йсці як свінне под попонкою. Стол. Няўхв. Насмешл. Пра нешта непрыгожае. ТС 4, 173.
    карак як у свінні. Краснап., Сен. Ухв. Пра сытага чалавека. Бялькевіч, 400; Каспяровіч, 154.
    клыкі як у свінні. Карэл. Няўхв. Пра нечые непрыгожыя зубы. Высл., 335.
    нада каму што як свінне рубанак. Мсцісл. Іран. Пра нешта непатрэбнае каму-н. Юрчанка, 197.
    накінуцца бы свінні на мякіну. Слуцк. Няўхв. Пра нейчае прагнае, непрывабнае накідванне на нешта. Сержпутоўскі 2000, 165.
    насадились як свиньни кормныя. Смал. п. Няўхв. Пра людзей, што залішне наеліся. Добр., Смол., 460. ≺ Насадзіцца - залішне наесціся.
    павага каму як свінні ў карыце. Мін. Іран. Пра поўную адсутнасць павагі. ЛЦ, 63.
    падыходзіць каму што як свінні парасон. Астр. Іран. Пра тое, што зусім не падыходзіць каму-н. Даніловіч, 247.
    пасаваць каму як свінне рогі. Мсцісл. Іран. Пра нешта, што зусім не падыходзіць. Юрчанка 1977, 242.
    патрэбен як свінні падкова. Ваўк. Іран. ЛЦ, 118. Тое, што нада як свінне рубанак.
    патрэбен як свінні хамут. Касц. Іран. ЛЦ, 118. Тое ж.
    плодны бы свінні. Слуцк. Няўхв. Пра чыюсьці шматдзетнасць. Сержпутоўскі 1999, 143.
    пражыць як на 〈рабой〉 свінні праехаць (пераехаў). Воран., Гродз., Маст. З горыччу. Пра сваё няўдалае, нялёгкае жыццё. Даніловіч, 237.
    прыстало як да свінні кульбачка. Дзятл. Насмешл. Пра нешта зусім неадпаведнае, непадыходзячае. Сцяшковіч, 614.
    разгуляцца як свінні на дожджык. Мін. Няўхв. Пра тых, што разышліся, раздурэліся, засваволілі. ЛЦ, 120.
    трэба (патрэбны) як свінні завушніцы. Іран. Пра поўную непатрэбнасць нечага. Янк., 434.
    Удалося як свінні ў гаросе. Прык. Докш. Пра нейкую няўдачу. Высл., 403.
    як з свінні гарманіст. Мсцісл. Іран. Пра дрэннага, ніякага спецыяліста. Юрчанка, 185.
    як з свінні нявеста (ухажорка). Мсцісл. Іран. Пра чалавека, не адпаведнага нейкай ролі. Юрчанка, 173.
    як на свінні сядло. Чэрык., Касц., Хоц., Брэсц. Насмешл. Пра неадпаведнасць нейкага ўбору, адзення. ЛЦ, 76.
    як хамут на свінні. Гл. хамут.
    брудны як свінню ссаўшы. Астр. Насмешл. Пра кагосьці вельмі бруднага, запэцканага з твару. Даніловіч, 247; ЛЦ, 72.
    мурзаты быццам свінню ссаў. Насмешл. ЛЦ, 72. Тое ж.
    аб'есціся (наесціся) як свіння. Ваўк. п., Карэл. Асудж. Пра чалавека, які многа еў, задужа наеўся. Federowski, 2; Высл., 279.
    абкешкацца (выкачацца) як свіння [у гразі]. Езяр. Няўхв. Пра чалавека, які неакуратна працаваў, забрудзіўся. Каспяровіч, 3; Янк., Пар., 29. ≺ Абкешкацца - вельмі запэцкацца.
    адна на свеця век пражыла, як свіня па гнаю хвост працягнула. Астр. Няўхв. Пра сумна, нецікава пражытае жыццё (у самотнасці). СПЗБ 4, 78.
    асмалены бы перад Калядамі свіння. Гл. Каляды.
    Баба п'яная як свіння худая. Ашм. Прык. Асудж. Пра п'яную кабету. Сцяшковіч, 624.
    басам - як свіння часам. Капыл. Жарт. Пра нейчы спеў непаважна, непрыгожа. Рабкевіч, 23.
    бегаць бу надворна свінья. Жытк. Асудж. Пра чалавека, які мітусіцца ў пошуках спажывы, выгоды. ТС 3, 122. ≺ Надворны - які гадуецца не ў хляве (пра свіней).
    біць як свіння гарбуз. Старадар. Пра моцнае ўпартае біццё кагосьці. ФА.
    брудны як сьвіньня. Чэрык., Дзятл. Асудж. Пра бруднага чалавека. Бялькевіч, 135; СРЛГ, 6; Янк., Пар., 19.
    варочацца як свіння. Івац. Няўхв. Пра павольнага, няўклюднага чалавека. ЗЗайкі.
    варочаць як свіння ў карыце. Лаг. Няўхв. Пра чалавека, які капаецца ў місцы з ежай, неахвотна есць, вышуквае смачныя кавалкі. АВНЛ.
    вішчаць як свіння ў плоце. Люб., Воран. Няўхв. Пра чалавека, які моцна прарэзліва крычыць. ФА; СПЗБ 5, 210.
    вішчаць як свіння ў прасле. Мсцісл. Няўхв. Юрчанка, 197. Тое ж.
    вукаліцца як свіння. Лельч. Няўхв. Пра чалавека, які неакуратна трымае сябе, забрудзіўся. Кучук, Малюк, 22. ≺ Вукаліцца - запэцкацца.
    выквацацца як свіння. Івац. Няўхв. ЗЗайкі. Тое ж.
    гаспадарыць як свіння ў гародзе. Навагр. п., Докш. Асудж. Пра чалавека, які дрэнна гаспадарыць. Federowski, 106; Дуб., 8; АВНЛ.
    гладкі як свіння. Лельч. Пра сытага чалавека. Кучук, Малюк, 25.
    гуляць як свіння на вяроўцы (прывязі). Капыл. Іран. Пра кепскае гулянне або яго адсутнасць. Высл., 309; Янк., Пар., 46.
    дабрацца (дапасці, дарвацца) як свіння да брагі. Ваўк. п., Слон. Асудж. Пра чалавека, які прагна да нечага дабраўся. Federowski, 76; Высл., 310.
    дапамагчы як свіння (кабан, вапер) на вяселлі. Мсцісл. Іран. Пра адсутнасць дапамогі наогул. Юрчанка, 174.
    дарвацца бы свіння да цеста. Слуцк. Асудж. Пра чалавека, які да нечага прагна дапаў. Сержпутоўскі 1999, 133.
    Дужы як свіння ў лужы. Слон. Прык. Іран. Здзекл. Пра сумніўную дужасць кагосьці. Высл., 316; Арх. Гр.
    дурны як свіння. Ваўк. п. Няўхв. Пра не вельмі разумнага чалавека. Federowski, 86. ≺ Несправядлівае параўнанне, свіння зусім не дурная жывёла.
    дурны як сто свінней. Смаляв. Няўхв. ФА. Тое ж.
    Ек прышоў Ілья, то чоловек ек свінься. Стол. Прык. На Іллю чалавек ужо можа паесці на агародзе. ТС 5, 21.
    жраць як свіння. Івац. Абразл. Пра чалавека, які шмат і неахайна есць. Dybowski, 21; ЗЗайкі.
    жыць як свіння. Ваўк. п. Абразл. Пра чалавека, які блага жыў, рабіў брыдкія ўчынкі. Federowski, 368.
    задавацца як свіння на вяроўцы. Пруж. Насмешл. Пра чалавека, якому няма чым ганарыцца. ФА.
    задавацца як свіння ў карыце. Маз. Насмешл. Высл., 322. Тое, што задавацца як свіння на вяроўцы.
    задраць нос як свіння лыч. Люб. Зласл. Пра чалавека, які неапраўдана заганарыўся. АВНЛ.
    заквэцаць як свіння. Слон. Няўхв. Пра чалавека, які забрудзіў нешта. Высл., 323. ≺ Заквэцаць - забрудзіць.
    занадзіцца куды як свіння. Ваўк. п. Няўхв. Пра частае нетактоўнае наведванне кагосьці. Federowski, 349.
    запэцкаць што як свіння гарбуз. Бераст. Няўхв. Пра вельмі моцна, да непазнавальнасці нешта запэцканае, часцей пра адзенне. Даніловіч, 247.
    заробытыся як свыння в Спасовку. Кобр. Насмешл. Пра моцна стомленага чалавека. ЖНС, 119.
    зграбны як [худая] свіння ў дождж. Іран. Насмешл. Пра некага зусім нязграбнага, непрывабнага. Янк., 405.
    зграбны як свіння да алтара. Ваўк. п. Іран. Пра некага зусім неадпаведнага. Federowski, 353.
    здарова як карова, багата як зямля, пладавіта як свіння. Гл. карова.
    знацца як свіння на пастах. Іран. Пра адсутнасць ведаў у каго-н. Янк., 410.
    знацца як свіння на перцу. Іран. Аксамітаў, 212; Матэрыялы 1981, 115. Тое ж.
    знацца як свіння на саладзінах. Іран. Санько, 136. Тое ж.
    качаць як свіння гарбуз. Саліг., Хойн. Няўхв. Пра нейкія настойлівыя безвыніковыя дзеянні. ФА.
    красіва як свіння сіва. Рэч., Чэрык. Іран. Пра некага зусім не прыгожага. ЛЦ, 71.
    красівая як свіння ў дождж. Хойн. ФА. Тое ж.
    крычаць (пішчыць) як свіння ў дождж. Ваўк. п., Асіп. Няўхв. Пра нечыю гаворку, пранізлівы непрыемны спеў. Federowski, 154; Высл., 338.
    крычаць як свіння недарэзаная. Асіп. Няўхв. Пра нейчы рэзкі пранізлівы крык. АВНЛ.
    крычаць як свіння, увязшы ў плот. Ваўк. п. Няўхв. Federowski, 154. Тое ж.
    курносая як заводная свіння. Сен. Жарт. Пра курносую, не вельмі прыгожую жанчыну. Каспяровіч, 173. ≺ Заводная - пародзістая, пакінутая для заводу.
    любіць што як свіння гарбуз. Рэч. Насмешл. Пра нечыю палкую любоў. Pietkiewicz, 376.
    любіць што як свіння сена. Слуцк. Іран. Пра абыякавае стаўленне да пэўнай ежы. Высл., 342.
    ляжаць (валяцца) як свіння. Ваўк. п. Асудж. Пра гультая, што марнуе час без працы. Federowski, 1961; Янк., Пар., 25.
    набожна як свіння падарожна. Гродз. Іран. Пра зусім ненабожную, нецнатлівую жанчыну. Цыхун, 187; Высл., 348.
    набрацца бы свінья. Сміл., Стол. Асудж. Пра моцна п'янага. Шатэрнік, 163; ТС 3, 36.
    набрацца як свіння мыла. Слон., Крыч. Асудж. Federowski, 194; Высл., 349; Даніловіч 2010, 91. Тое ж.
    набрацца горэлкі як свінья мула. Жытк. Асудж. ТС 3, 110. Тое ж.
    набрацца як свіння брагі. Нясв., Жытк. Асудж. ФА; Янк., Пар., 108; ТС 3, 110. Тое ж.
    набрацца як свіння гразі. Мядз., Капыл., Маладз., Касц., Мін. Асудж. ФА; Санько, 155; ЛЦ, 97; Гілевіч, 57. Тое ж.
    наесціся як свіння рэпы. Рэч., Мін., Чэрык. Няўхв. Пра чалавека, які занадта наеўся. ЛЦ, 93.
    наесціся як свіння гразі. Чэрв. Няўхв. Пра чалавека, што перабраў з ежай, піццём. ФА.
    напіцца як сьвіня. Астр. Асудж. Пра моцна п'янага чалавека. СРЛГ, 13.
    нарабіць як свіння ў гародзе. Няўхв. Пра чалавека, які нарабіў пустак. Ройзензон, 74.
    нассацца як свіння. Слон. п. Асудж. Federowski, 288. Тое, што напіцца як свіння.
    нос задраць як свіння лыч. Клецк. Зласл. Насмешл. Пра чалавека, які неапраўдана заганарыўся. Высл., 355.
    пабратацца як свіння з сядлом. Гродз. п. Іран. Зусім не пабратацца, не здружыцца. Federowski, 207.
    пагаворна як свіння дворна. Ваўк. Асудж. Пра залішне гаваркую жанчыну. Даніловіч, 247.
    пагуляць як свіння на вяроўцы. 1. Гродз., Смарг. Іран. Пра кагосьці, хто кепска або зусім не пагуляў, не павесяліўся. 2. Іўеў. Асудж. Пра чалавека, што не ў меру, залішне разгуляўся, раздурэўся. Даніловіч, 248.
    падобны як свіння да лебедзя. Насмешл. Іран. Пра зусім непадобных. Янк., 418.
    пазнацца як свіння на мыдлі. Насмешл. Пра чалавека, які зусім не мае досведу. Ляцкий, 32.
    пазнацца як свіння на перцы. Ваўк. п. Насмешл. Federowski, 358; Dybowski, 16. Тое, што пазнацца як свіння на мы'длі.
    перабіраць як свіння лычам. Докш. Няўхв. Пра пераборлівага ў ежы чалавека. Высл., 365.
    перціся як свіння пад чалавека. Рэч. Няўхв. Пра чалавека, які ўпарта некуды імкнецца. Pietkiewicz, 386.
    пішчаць як свіння ў плоце. Гродз., Свісл., Бераст., Воран., Слон., Навагр., Ашм., Дзятл. Няўхв. Пра пісклявы голас, рэзкі непрыемны спеў і інш. Даніловіч, 248; ФА.
    пішчаць як сьвіньня ў пярэплаце. Ушацк. Няўхв. Барадулін, 96. Тое ж.
    плямкаць бу свінья. Стол. Асудж. Пра чалавека, які есць чвякаючы. ТС 4, 65. ≺ Плямкаць - чвякаць.
    Пражыць жызь як на свіні пераехаць. Гом. Прык. Няўхв. Пра нецікавую, цяжкую жыццёвую дарогу. АВНЛ.; Арх. Гр.
    прывыкнуць як свіння да гразі. Кругл. Няўхв. Пра прывыканне чалавека да чагосьці непрыемнага, бруднага. Высл., 370.
    прыгожы як свіння ў дождж. Мін., Хойн. Насмешл. Пра кагосьці непрыгожага. ЛЦ, 74; ФА.
    прынесці ек свінья на рылі. Жытк. Пра нешта атрыманае без намаганняў. ТС 4, 340.
    прыраўнавалася як свіння да каня, да шэрсць не такая. Здзекл. Пра кагосьці, хто неапраўдана раўнуе сябе да лепшага. Federowski, 251.
    пхаць як свіння. Ваўк. п. Няўхв. Пра празмернае, непрыгожае, хуткае спажыванне ежы. Federowski, 226.
    разбірацца што свіння ў апельсінах. Дзятл., Касц., Нясв. Іран. Пра чалавека, які ў нечым зусім не разбіраецца. ФА; ЛЦ, 40.
    разбірацца як свіння на бязмене. Брасл. Іран. Рабкевіч, 177. Тое ж.
    разбірацца як свіння ў асеўках. Астр. Іран. ФА. Тое ж.
    разбірацца як свіння ў калбасных абрэзках. Шчуч. Іран. ФА. Тое ж.
    разбірацца як свіння ў капусце. Маст. Іран. Даніловіч 2008, 137. Тое ж.
    разбірацца як свіння ў памідорах. Смарг. Іран. Даніловіч, 248. Тое ж.
    разбірацца як свіння ў пацерах. Пруж. Іран. ФА. Тое ж.
    разбірацца як свіння ў пярынах. Мсцісл. Іран. Юрчанка 1977, 242. Тое ж.
    разгуляцца як свіння на лёдзе. Докш. Іран. Пра няўдалыя, нязграбныя гулі каго-н. Высл., 375.
    раздурэцца як свіння на дождж. Шчуч. Няўхв. Звычайна пра свавольствы дзяцей. Сцяшковіч, 619.
    розьесціса як свінья на мякіні. Стол. Няўхв. Пра чалавека, які разбагацеў за кошт іншых. Барысюк, Буян, 24.
    разумны як папова свіння. Брэсц. Насмешл. Пра нейчы невялікі розум. ЛЦ, 43.
    разыйсціся як свіння на дождж. Хойн. Насмешл. Пра нейчые ўзбуджэнне, весялосць. АВНЛ.
    распрараджацца як свіння ў лебядзе. Мсцісл. Няўхв. Насмешл. Пра чалавека, які бесцырымонна сябе недзе паводзіць. Юрчанка, 197.
    раўня як свіння да каня. Іран. Пра двух няроўных людзей. Санько, 179.
    спяваць як свіння анучу дзярэ. Зэльв. Іран. Пра непрыемныя, немілагучныя спевы. Даніловіч, 247.
    убачыць што як свіння неба. Карэл. Іран. Пра цяжкасць нешта ўбачыць, зведаць. Высл., 403; Санько, 189.
    убрацца як свіння ў рэпу. Лаг. Насмешл. Пра чалавека, які дапаў да нечага прыемнага, нашкодзіў. Varłyha, 139.
    уляпаць сваё як свіння ў агарод. Слуцк. Няўхв. Пра чалавека, які звык нязваны хадзіць у госці, да суседзяў. Сержпутоўскі 1999, 122.
    унадзіцца як свіння ў агарод. Івац., Капыл. Няўхв. Пра чалавека, які прывык нязваны хадзіць у госці, да суседзяў. Высл., 405; Pietkiewicz, 397; Янк., Пар., 174; ЗЗайкі.
    унадзіцца як свіння ў бульбу. Воран. Няўхв. СПЗБ 5, 210; Янк., Пар., 175. Тое ж.
    унадзіцца як свіння ў моркву. Ваўк., Гродз. п. Няўхв. Federowski, 320. Тое ж.
    усхадзіцца як свіння на дождж. Насмешл. Пра нечыю ўзбуджанасць, раздражнёнасць, актыўнасць. Санько, 193.
    ушчаміцца як свіння ў плот. Смарг. Няўхв. Пра кагосьці, хто ўмяшаўся ў чужыя размовы. ФА.
    хадзіць як свіння вушы апусціўшы. Навагр. Няўхв. Пра чалавека маркотнага, прыгнечанага, бяссільнага. Даніловіч, 247.
    харош як свіньня ў дождж. Ушацк., Слуцк. Насмешл. Пра не вельмі прыемны выгляд кагосьці. Барадулін, 104; Гілевіч, 166.
    хламаць бі свіня. Стол. Няўхв. Пра чалавека, які есць чвякаючы, прагна хапае ежу. ТС 5, 240.
    Хоць жонка як свіння, абы золата сяўня. Прык. Жарт. Пра сквапнага чалавека, што выбірае не сужонку, а пасаг. БВ, 120.
    цмокаць бы свіння ў карыце. Насмешл. Здзекл. Пра нейчы пацалунак. Сержпутоўскі 1998, 274.
    чухацца як свіння аб вугал (плот, пад плотам). Слуцк. Насмешл. 1. Пра чалавека, які аб нешта цярэбіцца. 2. Пра чалавека, які нечым азадачаны, збянтэжаны. Сержпутоўскі 1999, 45; Ляцкий, 58.
    шкодны як свіння. Ваўк. п. Асудж. Пра кепскага чалавека. Federowski, 299.
    як благая свіння. Вілен. Асудж. Пра непрыемнага чалавека. Sielicki, 159.
    як свіння на вяселлі. Мсцісл. Іран. Пра чалавека, які бесцырымонна недзе распараджаецца. Юрчанка, 174.
    як свіння з граблямі. Мсцісл. Іран. Пра кагосьці, хто выглядае непрыглядна. Юрчанка, 197.
    як свіння на бязмене. Слон. Іран. Пра чалавека, які нічога не цяміць у справе. Сцяшковіч, 619.
    як свінны у дождж. Мсцісл. Няўхв. Пра бруднага, непрывабнага чалавека. Юрчанка, 197.
    як свіння: дзе есь, там і сера. Саліг. Асудж. Вульг. Пра вельмі нястрыманага чалавека, які паводзіць сябе неадпаведна сітуацыі. ФА.
    савгать ек свыны. Драг. Няўхв. Пра прагнае, хуткае спажыванне ежы. Скарбы, 91. ≺ Савгаты - хутка есці.
  2. бацька
    даглядаць каго як родны бацька. Слуцк. Ухв. Пра добры, шчыры догляд, клопаты. Сержпутоўскі 1999, 116.
    Старэйшы брат як другі бацька. Прык. Пра стаўленне старэйшых дзяцей у сям'і да малодшых. БФБ, 251. ≺ Старэйшы брат павінен быў апекаваць малодшых.
    шанаваць каго як роднага бацька. Слон. Ухв. Пра моцнае, шчырае шанаванне. Высл., 421.
    нож як для (да) роднага бацькі. Навагр. Няўхв. Пра тупы, ненавостраны нож. Даніловіч, 220.
    драць (запрасіць) што цыган за бацьку. Гл. цыган.
    запрасіць як чорт за бацьку. Гл. чорт.
    крычаць на каго як на роднага бацьку. Мін. Іран. 1. Відаць, пра нерашучы крык, бо на бацьку добрым людзям крычаць нельга. 2. Пра чалавека, які моцна крычыць на некага і тым яго крыўдзіць. ЛЦ, 83.
    так дорага хоча прадаць як цыган бацьку. Гл. цыган.
  3. дождж
    віцца як ластаўка перад дажджом. Гл. ластаўка.
    курчыцца як шчанюк пад дажджом. Гл. шчанюк.
    надзьмуцца як курыца перад дажджом. Гл. курыца.
    дзяўчата так хутка растуць як грыбы пасля дажджу. Гл. грыб.
    ждаць як каня дажджу. Гл. каня.
    як зоркі после дажджу. Гл. зоркі.
    сядзець як курыца на дажджы. Гл. курыца.
    брызкі ляцяць як дождж. Сміл. Пра густыя, у вялікай колькасці пырскі вадкасці. Шатэрнік, 36.
    дакутлівы як дождж асенні. Карм. Няўхв. Пра чалавека, які доўга, нудна навязвае сябе камусьці. Мат. Гом., III, 241.
    дзеці сыплюцца як дождж. Капыл. Пра частае нараджэнне дзяцей. Высл., 312.
    дружна як жабы на дождж. Гл. жаба.
    енчыць як каня на дождж. Гл. каня.
    застракатаць як сарока на дождж. Гл. сарока.
    збіцца ў кучу як авечкі ў дождж. Гл. авечка.
    зваліцца як дождж сярод яснага дня на сухое сена. Мін. Няўхв. Пра нечаканае і зусім не пажаданае з'яўленне каго-н. ЛЦ, 106.
    зграбны як [худая] свіння ў дождж. Гл. свіння.
    капашыцца як курыца на дождж. Гл. курыца.
    красівая як свіння ў дождж. Гл. свіння.
    крычаць (пішчаць) як свіння ў дождж. Гл. свіння.
    крычаць як варона на дождж. Гл. варона.
    наляцець як дождж на сухое сена. Мін. Асудж. Пра шкадлівае і непатрэбнае нападзенне на каго-н. ЛЦ, 61.
    прыгожы як свіння ў дождж. Гл. свіння.
    разыйсціся як свіння на дождж. Гл. свіння.
    расквахтацца як курыца на дождж. Гл. курыца.
    расхадзіцца як варона на дождж. Гл. варона.
    расхадзіцца як жыды на дождж. Гл. жыд.
    усхадзіцца як свіння на дождж. Гл. свіння.
  4. недарэзаны
    крычаць як свіння недарэзаная. Гл. свіння.
    крычаць як недарэзаны. Лід. Няўхв. Пра вельмі моцны, нястрыманы крык. Даніловіч, 238.
  5. сучка
    брахлівая баба як сучка. Асудж. Пра злосную, языкатую кабету. Dybowski, 5.
    Ваша маладая як сучка рабая, а ваш малады, як пень смаляны. Старадар. Фальк. Лаянка сватоў, ганьбаванне супраціўнага боку. ФА.
    вышчарацца як сучка на перавозе. Асудж. Пра жанчыну, якая агрызаецца, паказвае зубы. Dybowski, 20.
    дзяўгаць як сучка. Іўеў. Асудж. Пра жанчыну, якая лаецца, крычыць, выдумляе прычыны. СПЗБ 2, 71.
    круціцца як сучка бясхвостая. Гродз. Асудж. Пра дзяўчыну, жанчыну, якая непрыстойна, амаральна паводзіць сябе. Даніловіч, 254.
    круціцца як сучка на перавозе. Івац. Няўхв. ЗЗайкі. Тое ж.
    крычаць як сучка ў плот ушчаміўшыся. Астр. Няўхв. Пра кагосьці, хто вельмі гучна, пранізліва, непрыемным для слыху голасам крычаць. Даніловіч, 254.
    мудравацца як сучка перад перавозам. Іран. Пра таго, хто чваніцца перад кімсьці. Нос., 80.
    набрацца як сучка блох. Івац., Нясв. Асудж. Здзекл. Пра таго, хто моцна напіўся. ФА.
    нік! як сучка ў збан - зірнуць, каб падгледзець. Лаг. Няўхв. Пра залішне цікаўную асобу, якая ўсюды суе свой нос. Varłyha, 79.
    пазяхаць як сучка ў каноплях. Гом. Няўхв. Пра чалавека, які нявыхавана сябе паводзіць. АВНЛ.
    папасці як сучка ў солад. Насмешл. Пра чалавека, які самахоць убіўся ў непрыемнасці. Дуб., Нар., 81.
    разгуляцца як сучка ў студні. Докш. Іран. Пра немагчымасць гуляў, траплянне ў прыкрую сітуацыю. Высл., 375.
    сварыцца як Сідарава сучка. Мсцісл. Асудж. Пра кагосьці, хто пастаянна, бесперапынна сварыцца. Юрчанка, 197.
    Свая ручка не сучка. Прык. Пра тое, што сам сябе не пакрыўдзіш. ПП 2, 474.
    такая праўда была як сучка дзёгаць піла. Дзятл., Свісл. Іран. Пра нешта хлуслівае. Даніловіч, 254.
    трапіць як сучка ў саладуху. Насмешл. Янк., Пар., 168. Тое, што папасці як сучка ў солад.
    у даўгах як сучка ў скочках. Капыл. Здзекл. Пра чалавека, што набраў шмат пазыкаў. ФА.
    убіцца як сучка ў рашчыну. Лаг. Насмешл. Varłyha, 111. Тое, што папасці як сучка ў солад.
    уткнуцца як сучка ў збан. Капыл., Лаг. Асудж. Пра чалавека, які няпрошана ўмешваецца ў чужыя справы. Ляцкий, 49; Высл., 404; Varłyha, 145; Рабкевіч, 214.
    як сучка (сабака) без хваста ў чым. Ашм., Гродз. Іран. Пра чалавека, які непрыгожа, нястройна выглядае ў якім-н. адзенні. Даніловіч, 254.
    як сучка ў рашчыня круціцца. Астр. Пра чалавека, што робіць многа розных работ, мітусіцца, кідаецца. СПЗБ 5, 28.
    дачакацца як ад рабой сучкі яек. Берасл. Няўхв. Іран. Ніколі не дачакацца чагосьці ад кагосьці. Даніловіч, 212.
    даўгоў як у сучкі блох. Капыл. Здзекл. Пра чалавека, што вельмі запазычыўся. ФА.
    язык як у сучкі хвост. Ваўк. п., Мсцісл. Асудж. Пра кагосьці балбатлівага. Federowski, 126; Юрчанка 1977, 13.
    даняць як Каспар сучку. Гл. Каспар.
    дагадзіць каму як зброднай сучцы варам. Іран. Зусім не дагадзіць, а моцна нашкодзіць. Янук., 30. ≺ Збродная - валачашчая.
    прыслужыцца як дзядзька сучцы: тая хвост незнарок прытуліла да калодкі, а ён сякерай - гак! І адрубіў. Гл. дзядзька.
  6. школа
    галасаваць як у жыдоўскай школе. Ваўк. Няўхв. Пра шумную гамонку-спрэчку людзей. Federowski, 369.
    крычаць як жыды ў школе. Гл. жыд.
    падняць гоман як жыды ў школе. Гл. жыд.
    смелы як жыд, калі ў школе са страху бздзіць. Гл. жыд.
    як у жыдоўскай школе дзе. Вілен. Насмешл. Пра памяшканне, дзе сабраныя людзі моцна шумяць, крычаць, бязмерна гамоняць. Sielicki, 186.
  7. авечка, гл. таксама аўца
    адной - як авечка бляець: ні туды ні сюды. Сен. Пра чалавека, які пачувае сябе разгубленым і бездапаможным. ПП 2, 38.
    бляяць як авечка. Івац. Няўхв. Пра нейчыя стогны, нараканне, пустую гамонку. ЗЗайкі.
    Дару свечку, каб не была як авечка. Фальк. Пажаданне быць упэўненай у сабе. БВ, 42.
    дурны як авечка. Асудж. Пра чалавека недалёкага, які слаба арыентуецца ў справах. Янк., Пар., 56.
    жвакаць як авечка. Сен. Пагардл. Пра непрыгожую манеру есці. Каспяровіч, 107.
    задрыпаная як авечка. Сміл. Пагардл. Пра неахайную жанчыну, па аналогіі з воўнай гэтых жывёл, якая лёгка забруджваецца. Шатэрнік, 100.
    запырхаць як авечка. Слуцк. Насмешл. Пра чалавека, які задыхаўся пры хадзьбе, бегу. МК, 145.
    пакорны як авечка. Пра пакорлівую, ціхмяную, сціплую асобу. БПФС, 22.
    чмякаць як тая авечка. Сміл. Няўхв. Пра чалавека, які пры спажыванні ежы робіць непрыемныя гукі. Шатэрнік, 306.
    як нявінная авечка. Мсцісл. Пра чалавека, які прыкідваецца невінаватым. Юрчанка, 192.
    шарыць вачыма як воўк па авечках. Гл. воўк.
    бабы як авечкі бягуць. Няўхв. Пра жанчын, што бягуць гуртам, адна за адной, не арыентуючыся. Высл., 283.
    баяцца як воўк авечкі. Гл. воўк.
    вэльваль як у пароснае авечкі ўсёроўно. Зэльв. Няўхв. Пра вялікі жывот. СРЛГ, 28. ≺ Вэльваль - жывот.
    збіцца як авечкі. Насмешл. Пра натоўп людзей. Янк., Пар., 69
    збіцца ў кучу як авечкі ў дождж. Чэрык. Пра натоўп людзей. ЛЦ, 106. Тое, што збіцца як авечкі.
    пладзіцца як авечкі ў хляве. Пра актыўнае размнажэнне каго-н. Federowski, 377.
    абірычыць (абстрыгчы, абубніць) каго як авечку. Стаўб., Сміл., Лаг., Лоеў. Асудж. Пра нестараннае, паспешлівае падстрыганне каго-н. Нар. слов., 83; Шатэрнік, 178; Мін.-Мал., 1977, 10; Янкова, 170; ТС 3, 240. ≺ Абірычыць - абстрыгчы нядбайна, нароўна.
    адбіць каго як авечку ад стада. Івац., Маладз. Спачув. Пра дэзарганізаванне каго-н., увядзенне яго ў няпэўны, роспачны стан. Высл., 280; ЗЗайкі.
    глядзець як воўк на авечку. Гл. воўк.
    Да пяці год пястуй дзіця як яечка, з сямі пасі як авечку - тады выйдзе на чалавечка. Гл. яечка.
    пацягнуць як воўк авечку. Гл. воўк.
    схапіць як воўк авечку. Гл. воўк.
    як старой авечцы жыць. Ваўк., Капыл. Спачув. Пра дрэннае жыццё. Сцяшковіч, 620; БД, 146.
    паглядаць (пазіраць) як воўк на гаўцу (авечку). Гл. воўк.
    бы овэчка дурная. Драг. Няўхв. Пра бесталковую мітуслівую жанчыну. Лучыц-Федарэц, 222.
    крычаць бу овечкі тые кручоные. Жытк. Няўхв. Пра моцны, пранізлівы, непрыемны для слуху крык. ТС 5, 323.
    кашляць бы овэчка. Кам. Пра сухі часты кашаль. ЖН, 43.
    пакараны як гавечка. Ваўк. п. Спачув. Пра пакаранага, набітага чалавека. Federowski, 212. ≺ Авечка - бяскрыўдная жывёліна і вечная ахвяра.
    чатаваць каго як воўк гавечку. Ваўк. п. Пра пільнае адсочванне, вартаванне каго-н. Federowski, 65. ≺ Чатаваць - вартаваць, пільнаваць (польск. czatować).
  8. аглашоны
    крычаць як аглашоны. Нав. п., Кір. Няўхв. Пра моцны, непрыемны, бязмэтавы крык. Federowski, 154; Нар. слов., 65.
    насіцца як аглашоны. Смал. п., Бял., Карэл. Няўхв. Пра бязмэтавы рух, мітусню. Добр., Смол., 569; Яўсееў, 20; Нар. слов., 102.
    бегчы як аглашэнная. Лоеў., Слаўг. Няўхв. Пра хуткі, імклівы бег. Янкова, 19; Матэрыялы 1981, 9; Нар. слов., 83.
  9. апантаны
    бегаць як апантаны. Ваўк. п., Мсцісл., Сміл. Няўхв. Пра бяссэнсную, імклівую, мітуслівую бегатню. Federowski, 160; Шатэрнік, 19; Бялькевіч, 56; Санько, 70.
    крычаць як апантаны. Навагр. п., Кір. Асудж. Пра чалавека, які моцна, голасна, не да справы крычыць. Federowski, 154; Нар. слов., 65.
    хадзіць як 〈які〉 апынтаны. Мсцісл. Няўхв. Пра чалавека, які бяссэнсна ходзіць туды-сюды, паводзіць сябе як душэўна хворы. Бялькевіч, 56.
  10. арда
    пішчаць, крычаць бы татарская арда. Слуцк. Няўхв. Пра віск, крык, валтузню. Сержпутоўскі 1998, 274.
  11. ашалелы
    бегчы як ашалелы. Беш. Няўхв. Каспяровіч, 28. Тое, што бегаць як ачмурэлы.
    крычаць як ашалелы пан. Гл. пан.
    насіцца як ашалелы. Мсцісл. Няўхв. Бялькевіч, 78. Тое, што бегаць як ачмурэлы.
  12. базарніца
    крычаць як базарніца. Няўхв. Пра празмерную крыклівасць. Носович, 12. ≺ Базарніца - базарная гандлярка. АВНЛ.
  13. баранішніца
    крычаць як баранішніца. Асудж. Пра чыюсьці крыклівую гаворку. Носович, 15. ≺ Баранішніца - гандлярка абаранкамі. АВНЛ.
  14. быдла
    крычаць на каго як на быдла [якоё]. Слон. Асудж. Пра грубую, з крыкам размову. Высл., 338.
  15. бык
    Бацька да дзіцяці як бык да цяляці. Прык. Пра недастатковыя бацькоўскія пачуцці ў параўнанні з мацярынскімі. Даніловіч 1996, 141.
    вылупіць (вырачыць) вочы як бык на новае шула. Пін. Няўхв. Пра ўпартую няўцямную паставу, погляд каго-н. МК, 40.
    гаварыць як бык сцыць. Пол. Насмешл. Вульг. Пра немнагаслоўную гаворку з перапынкамі. АВНЛ.
    глядзець як бык на чырвоно. Слон., Брэсц. Насмешл. Пра чыйсьці злосны пагляд. Высл., 305; ЛЦ, 70.
    глядзець як бык на мясніка. Мсцісл. Насмешл. Пра перапалоханы і няўцямны погляд. Юрчанка, 179.
    глядзець як бык на новае шула. Касц., Хоц., Рэч., Ганц. Жарт. Пра няўцямны погляд на штосьці невядомае. ЛЦ, 70; ФА.
    затупяніцца як бык. Краснап. Няўхв. Пра чыюсьці незвычайную ўпартасць. Бялькевіч, 206.
    Здаровы як бык, а розуму ні на глык. Бярэз. Прык. Няўхв. Пра вялікага ды неразумнага чалавека. СЦБ, 95.
    здаровы як бык. Ваўк. п., Смал. п., Докш. Пра моцнага чалавека. Federowski, 353; Добр., Смол., 488; Высл., 327; Ройзензон, 80.
    крычаць як бык у студні. Іўеў. Няўхв. Пра моцны крык, лямант. Даніловіч, 214.
    ляжыць як бык, бо ён так прывык. Маст., Слон. Няўхв. Пра лянівага чалавека. СРЛГ, 54; Арх. Гр.
    наесца (наладавацца) як бык. Ваўк. п. Няўхв. Пра схільнага да абжорства чалавека, што празмерна наеўся. Federowski, 196, 197.
    Наеўса як бык, а кішка як смык. Жытк. Прык. Іран. Пра нейчы слабы наедак. ТС 2, 193.
    Наеўся як бык, перагнуўся як смык, а галодны як сабака. Лоеў. Прык. Іран. Янкова, 332. Тое ж.
    наеўся як бык, не знаю як быць. Мін., Чэрык. Жарт. Пра чалавека, што празмерна наеўся. ЛЦ, 93.
    Наеўся як бык, перагнуўся як смык. Рэч. Прык. Іран. ЛЦ, 19. Тое, што Наеўса як бык, а кішка як смык.
    паглядаць скоса як бык. Сміл. Няўхв. Пра пагрозліва касы пагляд. Шатэрнік, 258.
    рабіць як бык. Віл. Ухв. Пра працавітага чалавека. СПЗБ 1, 251.
    раўсці нема як бык. Івац., Пол. Няўхв. Пра нейчы гучны, голасны крык, рык. Нар. лекс., 16; ЗЗайкі.
    сапець як бык раз'яроны. Кап. Няўхв. Пра паводзіны злоснага, раз'юшанага чалавека. ФА.
    унурыцца як бык. Мсцісл., Капыл. 1. Пра насупленага, упартага чалавека. 2. Пра таго, хто актыўна ўключыўся ў справу. З нар. сл., 129. ≺ Унурыцца - тут: заўзята ўзяцца за справу. Тое, што рабіць як бык.
    упарты (упірліў) як бык. Ваўк. п., Краснап. Няўхв. Пра надта ўпартага, упірлівага, незгаворлівага чалавека. Federowski, 32; Бялькевіч, 460, 461; Высл., 406.
    хадзіць услед за кім як бык за каровай. Хоц. Няўхв. Пра ўпартае пераследванне, навязлівае таварыства. ЛЦ, 126.
    як бык сцыць. Ушацк. Вульг. Пра няроўнае выкананне чаго-н. Барадулін, 58.
    як бык у студні дзе. Смарг. Насмешл. Пра няёмкае, нязручнае адчуванне сябе дзе-н. Даніловіч, 214.
    завыик тоўстый як у быка. Смал. п. Жарт. Пра чалавека ўкормленага, з тоўстым каркам. Добр., Смол., 224. ≺ Завыек - карак.
    надзімацца як жаба, гледзячы на быка. Гл. жаба.
    станчыць шыйку як у быка. Іран. Пра ладную тоўстую адгадаваную шыю каго-н. Ройзензон, 77.
    як з быка малака чаго. Дзятл., Лаг., Слон. Іран. Няўхв. Пра адсутнасць якой-н. карысці ад каго-, чаго-н. Высл, 426; Даніловіч, 225; ФА.
    мужыкі як быкі. Глыб. Ухв. Пра моцных, здаровых мужыкоў. Высл., 347.
  16. варона
    вісець як варона на калку. Пруж. Насмешл. Пра нязручнае сядзенне каго-н. на чым-н. ФА.
    гарланіць як варона. Няўхв. Пра моцны крыклівы голас чалавека. Янк., 11.
    глядзець як варона. Ваўк. п. Няўхв. Пра насуплены, але зацікаўлены позірк каго-н. Шпилевский, 178; Tyszkiewicz, 426; Federowski, 109.
    глядзець як варона на косць. Маст. Няўхв. Пра злосны, прагны позірк. Даніловіч, 215.
    грагаць як варона. Шчуч. Няўхв. СПЗБ 3, 26. Тое, што гарланіць як варона.
    гракаць як варона. Ваўк. п. Няўхв. Federowski, 97; ФА; СЦБ, 100. Тое, што гарланіць як варона.
    Дурань як варона, а хіцёр як чорт. Прык. Пра чалавека, які прыкідваецца прастаком, але такім не з'яўляецца. Federowski, 85.
    дурны (глуп) як варона. Сак. п., Шчуч. Няўхв. Пра вельмі дурнога чалавека. Federowski, 86; Сцяшковіч, 613. ≺ Варона - фальклорны сімвал дурноты.
    жыць як варона на колічку. Раг. Няўхв. Пра немаёмаснага чалавека, бедняка. СПЗБ 2, 171.
    збірацца куды як варона ў вырай. Капыл. Няўхв. Пра марудлівыя зборы куды-н. ДА.
    змокнуць як варона. Карэл. Насмешл. Пра жанчыну, што патрапіла пад дождж. Высл. 329.
    зяваць як варона. Хоц. Іран. Пра незадачлівую спявачку. ЛЦ, 71.
    каркаць як варона. Сміл. Насмешл. Пра гаворку, расказ некага не вельмі шанаванага. Шатэрнік, 131.
    каркаць як варона гервяцкая. Астр. Насмешл. ФА. Тое, што каркаць як варона.
    кошкацца як варона. Няўхв. Пра нейчую бесталковую работу. СПЗБ 2, 511.
    крычаць як варона на дождж. Маладз. Насмешл. Пра няўцямна крыклівую асобу. Высл., 329.
    маўчаць як варона. Сміл. Іран. Пра звяглівую, крыклівую, балбатлівую асобу. Шатэрнік, 156; Высл., 345.
    Мужык глядзіць як варона, a хіцёр як чорт. Прык. Гаворыцца як ацэнка хітрасці і праніклівасці мужыка, селяніна. Ляцкий, 21; Czeczot, 111; Federowski, 192; Kolberg, 472.
    Мужык дурны як варона, а хітры як чорт. Аксамітаў, 203. Тое ж.
    нарабіць як варона на хвасце панясе. Гродз. Пагардл. Пра малыя вынікі чыёй-н. працы. Federowski, 198.
    разявіць горла як варона. Ваўк. п. Няўхв. Пра крыклівую асобу. Federowski, 112.
    расхадзіцца як варона на дождж. Астр. Насмешл. Пра шумныя, узбуджаныя паводзіны кагосьці. Арх. Гр.
    расшугакацца як загумённая варона. Мсцісл. Насмешл. Юрчанка, 313. Тое, што расхадзіцца як варона на дождж.
    спяваць як варона (на галіне). Мін. Насмешл. ЛЦ, 123. Тое, што зяваць як варона.
    трапіць як варона ў кісель. Астр. Насмешл. Пра недарэчнае траплянне ў якую-н. прыкрую сітуацыю. Даніловіч, 215.
    тырчаць (сядзець, круціцца) як варона на палцы (калу). 1. Уздз., Слон. Няўхв. Пра нейкага не вельмі ўдалага чалавека. Высл. 402. 2. Леп. ЗВалодзінай. Тое, што вісець як варона на калку.
    углядацца як варона ў шпік. Астр. Няўхв. Пра пільны, прагны позірк на што-, каго-н. Даніловіч, 215.
    хітра сказаць як варона. Чэрв. Іран. Пра жанчыну, што нешта не дарэчы сказала. Высл., 409.
    Хітры наш брат як чорт, але і дурны як варона. Гл. чорт.
    ціліпацца як варона на калку. Лаг. Насмешл. Пра таго, хто дрэмле седзячы. Варлыга 1966, 91.
    чорны як варона. Лаг. Пра некага чорнага. Мін.-Мал., 1974, 47.
    як мокрая варона. Няўхв. Пра неахайную, непрывабную, засмучаную жанчыну. БПФС, 39.
    як вароне на хвасце панесці чаго. Пра нязначную колькасць чаго-н. Санько, 208.
    глядзець на каго як на варону. Ваўк. п. Пра пагардлівы, недружалюбны позірк. Federowski, 109.
    як чорт варону пагнаў. Гл. чорт.
    галдзяць, як вароны, бабы сабраўшыся. Віл. Няўхв. Пра шумлівую бесталковую гаворку натоўпу жанчын. СПЗБ 1, 410.
    злятацца як вароны на здыхляціну. Мін., Чэрык. Пагардл. Пра збор людзей, зацікаўленых у нечым карыслівым. ЛЦ, 53.
    сядзець як загуменныя вароны. Астр., Люб. Насмешл. Пра ціхае, мала заўважнае жыццё, сядзенне нейкіх людзей. ФА.
    У мяне як у вароны - няма абароны. Бераст. Прык. Пра безабароннае жыццё каго-н. Янкоўскі, 7; Даніловіч 1997, 139. ≺ У народнай традыцыі варона - вобраз не шанаваны і ганьбаваны.
    бу ворона зехаць. Жытк. Няўхв. Пра непрызваітае пазяханне чалавека. ТС 2, 152.
    бы ворона розявіць рот да роззіраць. Стол. Насмешл. Пра чалавека, які так захапіўся разглядваннем чаго-н., што раскрыў рот. ТС 4, 303.
  17. воўк
    етраўке як ваўке. Шчуч. Асудж. Пра злосных жонак мужавых братоў. СПЗБ 2, 124.
    абставіць як ваўка ў логаве. Карэл. Пра чалавека, якому непрыяцелі не даюць ходу, перашкаджаюць у справах. Высл., 280.
    глядзець як на ваўка. Віл. Пра позірк са страхам і здзіўленнем. Sielicki, 158.
    гукаць як на ваўка. Паст. Пра крык, нападкі на якога-н. чалавека. СПЗБ 1, 500.
    каляная спіна што ў ваўка. В.Дзв. Пра спіну худога чалавека. СПЗБ 2, 386.
    навастрыць вушы як конь, пачуўшы ваўка. Гл. конь.
    у сыбакі вушы тарчаць як у ваўка. Мсцісл. Пра вушы сабакі, што нагадваюць ваўчыныя. Бялькевіч, 441.
    хадзіць як ваўка спаймаўшы. Рэч. Жарт. Пра чалавека, які ідзе, шырока расстаўляючы ногі. Найчасцей у адрас п'янага. ЛЦ, 75.
    як у ваўка з ляпы. Глыб. Няўхв. Пра моцна памятую вопратку. КВДУ.
    разгуляцца як ваўкі ў Піліпаўку. Чэрв. Пра людзей, што празмерна разышліся, разгуляліся. СПЗБ 4, 254.
    глядзець (пазіраць) ваўком. Зласл. Пра нахмураны, пануры, драпежны пагляд каго-н. НН, 316.
    У вочы ліском, а за вочы ваўком. Гл. ліс.
    пабегчы ваўком. Пра асцярожны, цікуючы бег каго-н. НН, 282.
    ад пажару не ўцячэш як ад ваўкоў. Саліг. Ад пажару немагчыма застрахавацца. З нар. сл., 105.
    даць як ваўку ў ляпу. Глыб. Пра нешта назаўсёды аддадзенае, страчанае. КВДУ.
    як ваўку ў ляпу. Глыб. Пра нешта страчанае бясследна. КВДУ.
    абжора як воўк. Ваўк. п. Няўхв. Пра чалавека з празмерным апетытам. Federowski, 3.
    аброс (зарос) як воўк. Краснап. Няўхв. Пра знешні выгляд няголенага, нястрыжанага чалавека. Бялькевіч, 423.
    аглядацца як воўк каля вуглоў цындаючы. Ваўк. п. Асудж. Пра чалавека, які шукае сабе спажывы альбо падглядае за іншымі. Federowski ≺ Цындаць - цікаваць, выглядаць.
    адзін як воўк. Мядз. Спачув. Пра адзінокага самотнага чалавека. СПЗБ 3, 33.
    баяцца як воўк казы. Іран. Пра той выпадак, калі ніхто не баіцца, а ахвяра і драпежнік мяняюцца месцамі. Нос., 7.
    баяцца як воўк сабакі. Ваўк. п. Іран. Federowski, 20; Высл., 283. Тое, што баяцца як воўк казы.
    баяцца як воўк ягняці (авечкі). Слуцк. п., Івац., Слон. Іран. Federowski, 20; Сержпутоўскі 1999, 68; Янк., Пар., 13; Шейн, 473; Высл., 283; ТС 2, 50; ЗЗайкі. Тое, што баяцца як воўк казы.
    бліскаць як воўк за гарою. Рэч. Пра цьмяны бляск, нейкія далёкія знікомыя агеньчыкі, як бляск воўчых вачэй у цемры. Pietkiewicz, 399.
    бліскаць вачыма як воўк. Слуцк. Няўхв. Пра хцівы, жорсткі пагляд чалавека. Сержпутоўскі 1999, 77.
    Брат да сястры - гасцёк мілы, сястра брату - як воўк сівы. Мін. Прык. Пра розныя стаўленні сястры да брата і брата да сястры. АВНЛ.
    вылупіць вочы як воўк на барана. Насмешл. Пра нейчы хцівы пагляд. Ройзензон, 68.
    выць (храпсці) як воўк. Ваўк. п., Бялын., Івац., Карэл. Няўхв. Пра грубае праяўленне чыіх-н. эмоцый. Federowski, 343; Высл., 296; Яўсееў, 27; ЗЗайкі.
    выць што воўк піліпаўскі. Лаг., Капыл. Няўхв. ФА. Тое, што выць як воўк.
    выць як воўк у Калядню. Віл. Няўхв. ФА. Тое, што выць як воўк.
    выць як воўк у Піліпаўку. Івац., Карэл., Лаг. Няўхв. Высл., 296; Янк., Пар., 29; ЗЗайкі. Тое, што выць як воўк.
    галодны як (што) воўк. Івац., Слон., Слуцк., Чэрык., Рэч., Драг. Пра вельмі галоднага чалавека. Высл., 302; Сержпутоўскі 1999, 38; ЛЦ, 90; СПЗБ 1, 330; ЗЗайкі.
    галодны як воўк жаробны. Ушацк. Насмешл. Барадулін, 91. Тое, што галодны як воўк.
    глядзець з-пад лоба як воўк. Ваўк. п., Гродз. Асудж. Пра нейчы насцярожаны, хмуры, непрыветлівы пагляд. Federowski, 109; Цыхун, 133.
    глядзець скоса як воўк піліпаўскі. Маг. Няўхв. Пра злосны, непрыязны пагляд. ФА.
    глядзець як воўк на авечку. Мін., Хоц., Петр., Ганц., Докш. Пра прагны, хцівы пагляд на каго-н. як на ахвяру. ЛЦ, 50; ФА; Гілевіч, 165.
    глядзець як воўк на казу. Крэмнеў, № 186. Тое, што глядзець як воўк на авечку.
    глядзець як воўк. Жытк. Няўхв. Пра нейчы хмуры, непрыязны, злосны пагляд. ТС 4, 152.
    дзерці каго як воўк кабылу. Ваўк. п. Пра пераследванне каго-н., яго абіранне. Federowski, 81; Санько, 127.
    дзівіцца як воўк на казу (ягня). Ваўк., Гродз. п. Ром., Бел., 294; Federowski, 109; Крэмнеў. Тое, што глядзець як воўк на авечку.
    жыць як воўк. Гродз. Асудж. Пра чалавека, што імкнецца жыць адасоблена і ізалявана. Цыхун, 10.
    завыць як воўк на Грамніцы. Слон., Шчуч. 1. Пра выражэнне свайго болю, жалю; 2. Іран. Пра непрыемны для слыху спеў. Высл., 322; Даніловіч, 216.
    завыць бы ваўкі над падлам. Слуцк. Няўхв. Пра нейчы прагны ўзбуджаны крык, голас. Сержпутоўскі 1999, 103.
    закінуць за плечы як воўк гаўцу. Ваўк. п. Пра рашучае закідванне цяжару на плечы. Federowski, 348.
    захадзіць як воўк у аблаві. Зэльв. Зласл. Пра панічныя дзеянні чалавека ў небяспецы. СРЛГ, 46.
    зірнуць як воўк. Янк., Пар., 74. Тое, што глядзець як воўк.
    злы як воўк. Рэч. Асудж. Пра чалавека з благім, злым, агрэсіўным характарам. ЛЦ, 63.
    змокнуць як воўк. Слон. Пра моцна ўпацелага, вымаклага чалавека. Высл., 329.
    зрахманіцца як воўк у яме. Зласл. Пра чалавека, які пад уплывам адбставін зрахманіўся і перастаў быць агрэсіўным. Носович, 561; Матэрыялы 1981, 121.
    кідацца як воўк на прывязі (цапу). Мсцісл. Пра бяссільныя, безвыніковыя высілкі штосьці зрабіць, вырвацца. Юрчанка, 180.
    любіць як воўк ягня. Мін. Іран. Пра чалавека, які любіць карысна, для сваёй спажывы. ЛЦ, 52.
    Люты як галодны воўк, а баязлівы як заяц. Мін. Прык. Асудж. Пра супярэчлівы характар чалавека. ЛЦ, 57.
    ляскаць зубамі як воўк. Сміл. Насмешл. Пра вельмі галоднага чалавека. Шатэрнік, 152.
    мужык пагарэўшы як воўк не еўшы. Слуцк. Пра імкненне да набыцця чаго-н. селянінам пасля пажару. Сержпутоўскі 1999, 62.
    накінуцца на каго як воўк на аўцу/авечку. Смал., Ашм. Асудж. Пра драпежны напад на каго-н. Добр., Смол., 443; Даніловіч, 216.
    нарабіць [дзялоў] як воўк у Маркунах. Астр. Няўхв. Сцяшковіч, 600; Высл., 353; ФА, Даніловіч, 216. ≺ Маркуны - вёска ў Астравецкім раёне.
    настырин як воўк. Смал. Асудж. Пра настырнага хмурага чалавека. Добр., Смол., 465.
    нялюдны як воўк. Няўхв. Пра замкнёнага, насупленага, недружалюбнага чалавека. ЛА, 31.
    паглядаць (пазіраць) як воўк на гаўцу (авечку). Ваўк. п. Federowski, 210; Янк., 418. Тое, што глядзець як воўк на авечку.
    падстаўляць галаву як воўк пад доўбню. Няўхв. Пра пасіўныя паводзіны пры смяротнай пагрозе. ЛЦ, 73.
    папасці як воўк у доўбні. Смарг. Пра траплянне ў непрыемную сітуацыю, пастку. Даніловіч, 216. ≺ Доўбня - лоўчая паляўнічая прылада.
    пасунуцца як воўк па загуменні. Карэл. Няўхв. Пра чалавека альбо жывёлу, якія выглядваюць здабычу. Высл., 362.
    патрэбны як стары конь воўку. Гл. конь.
    Пашкадаваў як воўк кабылу: пакінуў хвост да грыву. Івац. Прык. Іран. Пра адсутнасць шкадавання, драпежныя намеры. ЗЗайкі.
    пашкадаваць як воўк цяля. Уздз. Іран. Пра адсутнасць шкадавання наогул. Мін.-Мал., 1970, 165.
    посунуцца бу мокры воўк. Жытк. Іран. Пра панурага, прыгнечанага чалавека. ТС 4, 196.
    прыкрадацца як воўк. Пра кагосьці, хто асцярожна набліжаецца да ахвяры. Ройзензон, 76.
    пуцаваць як воўк. Гродз. Няўхв. Пра прагнае накідванне на ежу. ЖН, 29. ≺ Пуцаваць - прагна есці.
    пышить як жарёбный воўк. Смал. п. Пра злоснае, пагрозлівае сапенне некага. Добр., Смол., 760.
    пяяць як воўк вые. Асудж. Пра нейчыя непрыгожыя спевы. Ляцкий, 24.
    Рабіць як конь, есці як воўк. Гл. конь.
    развыцца як воўк у каноплях. Глуск. Няўхв. Пра нейчыя непрыемныя, немілагучныя спевы. БД, 146.
    свіснуць бы воўк з перапалоху. Слуцк. Пра чалавека, жывёлу, што імкліва, рэзка кінуліся бегчы. Сержпутоўскі 184.
    сераватай масці нача воўк. Лоеў. Пра падобнага на воўка па масці каня. Янкова, 242.
    страшыцца як воўк ягняці. Мядз. Іран. ФА. Тое, што баяцца як воўк казы.
    сунуць бы воўк. Слуцк. Пра прыгнечанага, хмурага, раздражнёнага чалавека. Сержпутоўскі 1999, 56.
    схапіць як воўк авечку. Вілен., Івац. Пра рашучае, смелае нападзенне. Sielicki, 162; ЗЗайкі.
    сярдзіты ек воўк. Слон. Асудж. ТС 1, 147. Тое, што злы як воўк.
    танцаваць як стары воўк у Піліпаўку. Асіп. Жарт. Пра нейкія недарэчныя рухі, выхілянні. Высл., 398. ≺ Алюзія да шлюбных танцаў старога ваўка.
    трымаць бы воўк зубамі. Слуцк. Няўхв. Пра нейчае беззаконнае трыманне чаго-н. Сержпутоўскі 1999, 136.
    трэба хто куды як воўк на неба. Смарг. Іран. Пра некага, абсалютна не патрэбнага дзе-н. Высл., 401; Даніловіч, 216.
    ты завядзеш басам, як воўк часам, а я за табою, як мядзведзь парою. Люб. Жарт. Пра нейкі хаўрус, агульны «спеў», пра падтрымку адзін аднаго. АВНЛ.
    пацягнуць як воўк авечку. Карэл., Беласт. Асудж. Пра рашучае драпежнае нападзенне. Высл., 407.
    хапаць як воўк. Слуцк. Асудж. Пра прагнасць у здабыванні даброт. Сержпутоўскі 1999, 73.
    хітры як сівы воўк. Мёр. Пра хітрага чалавека, які ўмее выкруціцца ў любой сітуацыі. Высл., 409.
    цахкаць як воўк зубамі. Янк., Пар., 186. Тое, што ляскаць як воўк зубамі.
    цікаваць як воўк. Пра чалавека, што адсочвае, падпільноўвае ахвяру. Янк., 437.
    цындацца як воўк каля вёскі. Ваўк. п. Няўхв. Пра чалавека, які ходзіць каля чаго-, каго-н. і нешта выглядае, падпільноўвае. Federowski, 339. ≺ Цындаць - цікаваць, выглядаць.
    цягацца як стары воўк смерці шукаючы. Воран. Няўхв. Пра бесталковае, безвыніковае бадзянне. Даніловіч, 252.
    цягаць як воўк ягня. Карэл. Няўхв. Пра лёгкую, безабаронную здабычу ахвяры. Высл., 416.
    чакаць як воўк доўбні. Іўеў. Іран. Пра дарэмнае, безвыніковае чаканне чаго-н. Даніловіч, 216.
    чатаваць як воўк на гавечку. Ваўк. п. Няўхв. Пра неміласэрнае адсочванне ахвяры. Federowski, 65. ≺ Чатаваць - вартаваць, пільнаваць (польск. czatować).
    чужы грош бяжыць як воўк. Іран. Пра цяжкасці, што чакаюць таго, хто хацеў бы здабыць чужы грош. Jelski, 15.
    шанасьць такая, як воўк кабылу шанаваў. Ушацк. Іран. Зневаж. Пра нейчае благое стаўленне да свайго бліжняга. Барадулін, 103.
    шарыць вачыма як воўк па авечках. Няўхв. Пра настойлівы, хцівы, прагны позірк. Ройзензон, 80.
    шукаць як воўк смерці. Ваўк. п. Няўхв. Пра дарэмную, безвыніковую справу. Federowski, 301.
    як воўк вільнуў (мільнуў, мялькнуў) хвастом. Ваўк. п. Пра кароткі адрэзак часу. Шпилевский, 187; Киркор, 239; Dybowski, 192; Federowski, 56.
    як воўка да гавец [у хлеў, абору] упусціць. Ваўк. п. Асудж. Пра непажаданасць пускаць злодзея да матэрыяльных даброт. Federowski, 339.
    як той воўк, што прасіў: «анно хвост падвязі». Ваўк. п. Іран. Пра сітуацыю, калі малая ўступка цягне за сабою вялікую небяспеку. Federowski, 339.
    баяцца як воўка. Ваўк. п. Пра сапраўдны моцны страх. Federowski, 20.
    вылупіць вочы як баран на воўка. Гл. баран.
    крычаць як на воўка. Ваўк. п. Няўхв. Пра грубы, гучны, зняважлівы крык на чалавека. Federowski, 154.
    не прылашчыць як воўка. Ваўк. п. Няўхв. Пра дзікаватасць, зацятасць, недаверлівасць чалавека альбо жывёлы. Federowski, 250; Янк., Пар., 113.
    трудно як у воўка з зубоў (горла) вырваць. Ваўк. п. 1. Пра выпадкі цяжкога спагнання даўгоў. 2. Пра складанасці ў выкананні той ці іншай справы. Federowski, 314.
    У яго сталоўка, як у воўка: дзе ўрве, дзе ўхопіць. Прык. Пра драпежнага, вынаходлівага, прагнага чалавека. Даніловіч 1996, 148.
    цюгакаць як на воўка. Няўхв. Пра празмерныя нападкі на каго-н. Янк., Пар., 189.
    як у тога воўка. Зэльв. Пра вялікую колькасць спраў у кагосьці. Даніловіч 2008, 138.
    воўкам выць. Мсцісл. Бялькевіч, 126. Тое, што выць як воўк.
    У вочы лісам, а за вочы воўкам. Гл. ліс.
    есці хочацца як воўку. Ваўк. п. Няўхв. Пра вельмі галоднага чалавека. Federowski, 130.
  18. гаман
    черный як гаман. Смал. Пра чорнага, страшнага чалавека альбо жывёлу. Добр., Смол., 120. ≺ Гаман - тут: д'ябал.
    біці каго як гамана. Драг. Пра моцнае, бязлітаснае збіванне каго-н. З нар. сл., 137. ≺ Гаман - біблейскі персанаж, вельмі люты чалавек, якога веруючыя яўрэі ў дзень свята Пурым у сінагозе сімвалічна «білі», уздымаючы грукатанне бразготкамі.
    гармідар дзе баццэ жыды гамана б'юць. Гл. жыд.
    крычаць як на гамана. Пра беспадстаўны крык на кагосьці. Станкевіч, 187.
    накінуцца на каго як жыды на гамана. Гл. жыд.
    напасці (наваліцца) на каго як на гамана. Ваўк. п. Пра беспадстаўнае нападзенне на каго-н. Federowski, 102; Носович, 195; Станкевіч, 187. ≺ Узята са звычаю яўрэяў пераследваць Амана ў час Пурыма.
    таўчы каго бы гамана. Нар. лекс., 222. Тое, што біці як гамана.
  19. гвалт
    крычаць як на гвалт. Пра кліканне на дапамогу. Носович, 111.
  20. дурань
    бегаць як дурань. Карм. Асудж. Пра непрадуманую, недарэчную мітусню каго-н. Мат., Гом., VIII, 122.
    гігікаць як дурань. Пух. Няўхв. Пра чалавека, што смяецца без прычыны альбо проста задужа весяліцца. Шатэрнік, 67.
    глядзець як дурань на боты блішчоныя. Касц., Рэч. Няўхв. Пра няўцямнае, тупое ўзіранне, угляданне каго-н. на новы, незразумелы прадмет. ЛЦ, 70.
    глядзець як дурань на чырвоно. Слон. Няўхв. Высл., 305. Тое ж.
    жаніўся як дурань з печы зваліўся. Слуцк. Насмешл. Пра нейчую нечаканую, без доўгіх заляцанняў жаніцьбу. Сержпутоўскі 1999, 64.
    ждаць як дурань доўбні. Слуцк. Няўхв. Пра пасіўнае чаканне чаго-н. небяспечнага. ФА.
    крычаць як той дурань касу схаваўшы. Слон. п. Пра нейчы няўцямны пусты крык. Federowski, 154.
    Мужык п'ець, як у леечку льець, а як прыдзецца плаціць, то як дурань маўчыць. Прык. Пра карыслівага чалавека, які, каб пазбегнуць плаціць выдаткі, гатовы прыкінуцца дурным. Шпилевский, 184; Нос., 142.
    набрацца як дурань заціркі. Капыл., Карэл. Няўхв. Пра празмерную неразумную прагавітасць чалавека ў піцці, ежы. Высл., 349.
    набрацца як дурань клочча. Гом. Няўхв. Высл., 349. Тое ж.
    наесціся як дурань бобу. Слон. Няўхв. Высл., 351. Тое ж.
    наесціся як дурань клочча. Мін., Чэрык., Рэч. Няўхв. ЛЦ, 93; Высл., 351. Тое ж.
    накінуцца як дурань на зацірку. Нясв. Няўхв. ФА. Тое, што набрацца як дурань заціркі.
    напіцца як дурань дзёгцю. Воран. Асудж. Даніловіч, 220. Тое ж.
    насіцца як дурань з дзвярмі (дзвярыма). Астр., Нясв. Няўхв. Пра недарэчнае перасоўванне з месца на месца грувасткай рэчы; пра празмерную ўвагу да чаго-н. недарэчнага, неістотнага. Янк., Пар., 115; Высл, 356; ФА; СПЗБ 3, 37.
    насіцца як дурань з мялам. Асіп. Высл., 356. Тое ж.
    насіцца як дурань з пісанай торбай. Кругл. Няўхв. ДА. Тое ж.
    пазіраць у вочы як дурань. Сміл. Няўхв. Пра позірк вінаватага чалавека, які не хоча ў гэтым прызнацца. Шатэрнік, 193.
    прычапіцца як дурань да дзверцаў. Паст. Няўхв. Высл., 372. Тое, што насіцца як дурань з дзвярмі.
    убіцца як дурань у аглоблі. Мін. Насмешл. Пра чалавека, што сам улез у цяжкую справу, узяў на сябе клопат. Высл., 403.
    цягнуць як дурань дзверы. Карэл. Высл., 416. Тое, што насіцца як дурань з дзвярмі.
    як добры дурань. Івац., Мсцісл., Слон. Пра паводзіны не вельмі разумнага чалавека. Юрчанка 1977, 212; Высл., 426; ЗЗайкі.
    як той дурань. Клецк. Асудж. Пра чалавека, які зрабіў нешта не так, не здагадаўся, не прадбачыў, паверыў. ДА.
    глядзець дурнем. Няўхв. Пра чалавека, які паставіў сябе ў непрыемнае становішча. НН, 610.
    патрэбен як дурню галава. Мін. Іран. Жарт. Пра нешта не зусім патрэбнае. ЛЦ, 118.
    вускочыць ек дурэнь з-за куста. Жытк. Асудж. Пра недарэчнае ўмяшанне чалавека ў нейкую справу, размову. ТС 1, 175.
    насіцца ек дурэнь со ступою. Глуск., Жытк. Няўхв. Мат., 121; ТС 5, 112. Тое ж.
    швардыкнуць ек бу дурэнь с печы. Жытк. Няўхв. Жарт. Пра падзенне аднекуль па неасцярожнасці. ТС 5, 362.

Старонкі: 1  2  3  
 
Слоўнік беларускіх народных параўнанняў   Слоўнік беларускіх народных параўнанняў
Галоўная старонка   Галоўная старонка
Даслаць ліст адміністратару Заўважылі недакладнасьць?
Паведаміце нам!
    (с) Электронная Энцыкляпэдыя, 2003-2019