Гнаявік веснавы (Geotrupes vernalis L., 1758)
Атрад Цвердакрылыя (Coleoptera), сямейства Пласцініставусыя (Scarabaeidae)

Статус. II катэгорыя. Рэдкі від, колькасць якога скарачаецца.
Значэнне ў захаванні генафонду. Не вызначана. Добры глебаўтваральнік і санітар.
Кароткае апісанне. Даўжыня жука 14-20 мм. Пярэдняспінка ў густых буйных і дробных кропках. Верх бліскучы, сіні, чорна-сіні, ярка-зялёны, радзей чорны з матавымі надкрыламі, ніз сіні або зялёны.
Пашырэнне. Эўропа (акрамя крайняй поўначы Скандынаўскага і паўднёвай часткі Іберыйскага і Апенінскага паўастравоў). Вядомы з Малой Азіі і Ірана. У Беларусі трапляецца спарадычна па ўсёй тэрыторыі [1-4].
Месцы пражывання. Адкрытыя месцы, лясы. Жыве ў глыбокіх земляных норах пад кучамі конскага і каровінага гною.
Колькасць і тэндэнцыі яе змянення. У запаведніках часам шматлікі, але размеркаваны лакальна. Колькасць скарачаецца.
Асноўныя абмежавальныя фактары. Гаспадарчая дзейнасць.
Асаблівасці біялогіі. Цыкл развіцця доўжыцца каля года. Норы рые пад кучамі высахшага гною, на дне робіць ячэйкі, куды самка адкладвае яйкі. Лічынкі жывяцца гноем да наступлення халадоў. Перазімаваўшыя лічынкі працягваюць жывіцца гноем да акуклівання. Максімальная актыўнасць у чэрвені.
Развядзенне. Звестак няма.
Прынятыя меры аховы. Від занесены ў спіс ахоўных пласцініставусых краіны [5]. У запаведніках знаходзіцца пад аховай запаведнага рэжыму.
Неабходныя меры аховы. Кантроль за станам папуляцый.

Літ.: 1. Арнольд, 1901; 2. Окулов, Савицкий, Дьяченко, 1982; 3. Александровіч (асаб. павед.); 4. Пісаненка (асаб. павед.); 5. Хотько и др., 1986.

Э.Хацько

Паведаміць пра недакладнасьць