Ляфрыя (ктыр) гарбатая (Laphria gibbosa L., 1758)
Атрад Двухкрылыя (Diptera), сямейства Ктыры (Asilidae)

Статус. III катэгорыя. Рэдкі від.
Значэнне ў захаванні генафонду. Адзін з 50 відаў роду ў Палеарктыцы [1].
Кароткае апісанне. Даўжыня цела 15-28 мм. Агульная афарбоўка чорная. Пярэдняя палова сярэдняспінкі пакрытая светлымі, а задняя - чорнымі доўгімі стаячымі валаскамі. Аснова брушка чорная, бліскучая, з рэдкімі валаскамі, чацвертае - шостае кольцы брушка ў прылеглых, вельмі густых светла-жоўтых валасках. Ротавы хабаток моцна сціснуты з бакоў. Лічынка даўжынёй 15-30 мм, мае характэрнае аблічча [2]. Яе галава маленькая, чорная, кручкападобная, амаль не ўцягнутая ў пярэднягрудзі. На сярэдніх брушных сегментах па 6-8 рухальных бугаркоў. На канцы цела заўсёды ёсць шыпік.
Пашырэнне. Паўночная і сярэдняя палосы Эўропы, Закаўказзе, Сібір, Прыморскі край. У Беларусі адзначана ў Менскай (наваколлі воз. Нарач і г.п. Плешчаніцы), Магілеўскай (Асіповіцкі раён, в. Дараганава) абласцях. Трапляецца на абмежаваных тэрыторыях [3].
Месцы пражывання. Высечкі, паляны, узлескі і іншыя адкрытыя прасторы. У летнія сонечныя дні часцей за ўсё трапляюцца на пнях і ствалах дрэў, сценах драўляных пабудоў, слупах, агароджах, на пясчаных дарогах і агаленнях.
Колькасць і тэндэнцыі яе змянення. Трапляецца адзінкавымі асобінамі. Тэндэнцыі змянення колькасці невядомы.
Асноўныя абмежавальныя фактары. Гаспадарчае асваенне тэрыторый і скарачэнне месцаў пражывання.
Асаблівасці біялогіі. У Беларусі біялогія віду не вывучалася. Вядома, што дарослыя насякомыя вядуць вольны спосаб жыцця. Драпежнікі, кормяцца іншымі насякомымі. Лічынкі жывуць у драўніне, дзе праследуюць лічынак вусачоў і пласцінчатавусых жукоў.
Развядзенне. Звестак няма.
Прынятыя меры аховы. Не прымаліся.
Неабходныя меры аховы. Вывучэнне біялогіі, ахова месцаў пражывання, прапаганда аховы віду.

Літ.: 1. Рихтер, 1969; 2. Мамаев, 1972; 3. Запольская (асаб. павед.).

Т.Запольская

Паведаміць пра недакладнасьць