Хвошч вялікі (Equisetum telmateia Ehrh., 1783 [E. majus Gars., 1767])
Парадак Хвашчы (Equisetales), сямейства Хвашчовыя (Equisetaceae)

Статус. I катэгорыя. Выключна рэдкі від, які знаходзіцца пад пагрозай знікнення.
Значэнне ў захаванні генафонду. Барэальны эўрапейска-малаазійскі (атлантычна-міжземнаморскі) горны рэліктавы від, які ў Беларусі знаходзіцца ў адзіным ізаляваным месцазнаходжанні за ўсходняй мяжой арэала [1].
Кароткае апісанне. Шматгадовая споравая расліна вышынёй 25-120 см з доўгім паўзучым галінастым карэнішчам. Сцёблы членістыя, рабрыстыя, дыморфныя. Спараносныя (веснавыя) сцёблы бурыя, тоўстыя, са стробілам даўжынёй 3-8 см і похвамі з 20-30 зубцамі; неспараносныя (летнія) - зялёныя, галінастыя, з вялікай цэнтральнай поласцю; галіны накіраваны коса ўверх [2, 3].
Асаблівасці біялогіі. Спараносіць у красавіку. Размнажэнне споравае і вегетатыўнае.
Пашырэнне. Сярэдняя і Атлантычная Эўропа, Скандынавія, Міжземнамор'е, Каўказ, Малая Азія, Паўночная Амерыка [3]. У Беларусі вядома месцазнаходжанне паблізу г. Петрыкава [4].
Месцы росту. Парослыя хмызняком схілы карэннага берага ракі з крыніцамі і гліністай глебай.
Характар росту. Расце адзіночнымі экземплярамі і невялікімі групамі.
Асноўныя абмежавальныя фактары. Гаспадарчая трансфармацыя зямель, празмерныя рэкрэацыйныя нагрузкі (вытоптванне, водапаніжэнне).
Культываванне. Не культывуецца.
Прынятыя меры аховы. Занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі з 1981 г. [5].
Неабходныя меры аховы. Кантроль за станам папуляцыі, арганізацыя спецыялізаванага батанічнага заказніка, пошук новых месцаў росту, абмежаванне антрапагенных уздзеянняў, увядзенне ў культуру, рассяленне ў прыродныя экатопы.

Літ.: 1. Редкие и исчезающие виды..., 1987; 2. Флора СССР, т. 1, 1934; 3. Флора Европейской части СССР, т. 1, 1974; 4. Даныя гербарыяў ІЭБ АН Беларусі і Прыпяцкага запаведніка; 5. Чырвоная кніга БССР, 1981.

Г.Вынаеў

Паведаміць пра недакладнасьць