Парадак Асакакветныя (Cyperales), сямейства Асаковыя (Cyperaceae)
Статус. II катэгорыя. Рэдкі від, колькасць якога хутка скарачаецца.
Значэнне ў захаванні генафонду. Сярэднеэўрапейскі рэліктавы кальцэфільны від, які знаходзіцца ў Беларусі ў ізаляваных лакалітэтах і астраўных участках росту на паўднёва-ўсходняй мяжы арэала.
Кароткае апісанне. Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 5-20 см, утварае шчыльныя дзярніны. Лісце шырынёй 2-4 мм, дугападобна выгнутае. Суквецці даўжынёй 1-2 см з 3-4 пучкападобна збліжаных каласкоў; тычынкавыя каласкі светла-карычневыя, даўжынёй каля 0,5 см, песцікавыя - 0,8-1,5 см. Мяшочкі зваротнаяйкападобныя, трохгранныя, апушаныя, з белым мясістым прыдаткам у ніжняй частцы.
Асаблівасці біялогіі. Цвіце ў траўні, пладаносіць у чэрвені-ліпені. Размнажэнне насеннае і вегетатыўнае.
Пашырэнне. Скандынавія, Сярэдняя і Атлантычная Эўропа [1-3]. У Беларусі вядомы месцазнаходжанні ў Глыбоцкім, Мядзельскім і Астравецкім раёнах [4].
Месцы росту. Сухадольныя лугі і сухія травяністыя схілы з карбанатнай глебай і нізкім разрэджаным травастоем [4].
Характар росту. Расце невялікімі, часам вельмі значнымі групамі.
Асноўныя абмежавальныя фактары. Разворванне зямель, празмерны выпас жывёлы, выкарыстанне мінеральных угнаенняў.
Культываванне. Вырошчваецца ў ЦБС АН Беларусі.
Прынятыя меры аховы. Ахоўваецца ў заказніках «Рудакова» і «Некасецкі».
Неабходныя меры аховы. Арганізацыя спецыялізаваных батанічных заказнікаў у вядомых месцазнаходжаннях, кантроль за станам папуляцый, выяўленне новых месцаў росту, папярэджванне змянення экалагічных рэжымаў месцаў росту, мэтавая аптымізацыя ўмоў росту.
Літ.: 1. Флора Европейской части СССР, т. 2, 1976; 2. Lietuvos TSR flora, т. 2, 1963; 3. Конспект флоры Псковской области, 1970; 4. Бибиков, 1982.
Ю.Бібікаў
