Дзікая пятрушка аленевая (Peucedanum cervaria (L.) Lapeyr., 1813)
Парадак Араліякветныя (Araliales), сямейства Сельдэрэйныя (Парасонавыя) (Apiaceae)

Статус. III катэгорыя. Рэдкі від, які трапляецца ў невялікіх колькасцях на абмежаваных тэрыторыях.
Значэнне ў захаванні генафонду. Сярэднеэўрапейскі лясны рэліктавы від, які знаходзіцца ў Беларусі ў асобных лакалітэтах на паўночнай мяжы арэала [1].
Кароткае апісанне. Шматгадовая травяністая расліна з прамым баразнаватым сцяблом вышынёй 50-60 см і двойчы-тройчы перыстым буйным шызаватым лісцем. Кветкі ў парасоніках з 20-30 промнямі, абгорткай і абгортачкай, пялёсткі з загнутай верхавінкай. Плод - акруглы рабрысты віслаплоднік [2].
Асаблівасці біялогіі. Цвіце ў чэрвені-жніўні (зацвітае на другі год), пладаносіць у жніўні-верасні. Размнажэнне насеннае.
Пашырэнне. Лесастэпавыя і горныя раёны Заходняй Эўропы. У Беларусі трапляецца выключна ў паўднёвых і паўднёва-ўсходніх раёнах Палесся (Жыткавіцкі, Калінкавіцкі, Гомельскі і Добрушскі), а таксама ў Белавежскай пушчы [3]. Раней адзначалася для наваколля Горадні, у Пінскім, Хойніцкім і Лоеўскім раёнах [4].
Месцы росту. Расце ў сухіх хваёвых, хваёва-дубовых лясах, у хмызняках на схілах рачных далін.
Характар росту. Трапляецца асобнымі экземплярамі і невялікімі групамі.
Асноўныя абмежавальныя фактары. Высечка лесу, выпас жывёлы, празмерныя рэкрэацыйныя нагрузкі, гаспадарчая трансфармацыя зямель.
Культываванне. Вырошчваецца ў ЦБС АН Беларусі [5].
Прынятыя меры аховы. Знаходзіцца пад аховай запаведнага рэжыму ў Белавежскай пушчы, Прыпяцкім запаведніку і на тэрыторыі батанічнага заказніка «Шабрынскі».
Неабходныя меры аховы. Кантроль за станам папуляцый, арганізацыя спецыялізаваных батанічных заказнікаў, пошук новых месцаў росту, забарона ўказаных відаў антрапагенных уздзеянняў у месцах росту, увядзенне ў культуру і штучнае рассяленне ў прыродныя экатопы.

Літ.: 1. Редкие и исчезающие виды..., 1987; 2. Флора БССР, т. 4, 1955; 3. Даныя гербарыя ІЭБ АН Беларусі; 4. Пачоский, 1897; 5. Кухарева, Пашина, 1986.

Н.Казлоўская

Паведаміць пра недакладнасьць