Парадак Астракветныя (Asterales), сямейства Астравыя (Складанакветныя) (Asteraceae (Compositae))
Статус. III катэгорыя. Рэдкі від, які трапляецца ў невялікай колькасці на абмежаваных тэрыторыях.
Значэнне ў захаванні генафонду. Рэліктавы эўрапейскі лесастэпавы від, які знаходзіцца ў Беларусі ў ізаляваных астраўных месцах росту і лакалітэтах за паўночнай мяжой арэала. Дэкаратыўная расліна.
Кароткае апісанне. Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 20-60 см са слаба галінастым у суквецці сцяблом і кароткім тоўстым карэнішчам. Сцябло звычайна каротка валасістае або голае, па ўсёй даўжыні аблісцелае. Лісце зваротнаяйкападобнае, лапатчатае, шурпатае, прытупленае (сярэднія і верхнія з вастрыём на верхавінцы), па краі цэльнае або часам расстаўлена-шыроказубчастае з 3 выразнымі жылкамі. Кошыкі даволі буйныя, дыяметрам 3-5 см, сабраны ў простую шчыткападобную мяцёлку. Абгортка шырокая, паўшарападобная, чарапіцавая; яе лісцікі шурпатыя, зялёныя, па краях з раснічкамі. Язычковыя кветкі ўдвая перавышаюць абгортку, лінейна-ланцэтныя, фіялетавыя або блакітныя. Кветкі дыска трубчастыя, жоўтыя. Плод - густаваласістая сціснутая сямянка з белым чубком.
Асаблівасці біялогіі. Цвіце ў ліпені-верасні, пладаносіць у жніўні-верасні. Размнажэнне насеннае і вегетатыўнае.
Пашырэнне. Эўразія [1-3]. У Беларусі вядомы ў Баранавіцкім, Ваўкавыскім, Гарадзенскім, Добрушскім, Жыткавіцкім, Івацэвіцкім, Карэліцкім, Магілеўскім, Менскім, Наваградскім, Пухавіцкім, Слонімскім і Уздзенскім раёнах.
Месцы росту. Маладыя сасновыя і дубова-сасновыя мшыстыя лясы, лясныя паляны і ўзлескі, сухадольныя лугавіны і хмызнякі.
Характар росту. Расце адзінкавымі экземплярамі або невялікімі групамі.
Асноўныя абмежавальныя фактары. Празмерныя рэкрэацыйныя нагрузкі (вытоптванне, збор квітучых раслін), гаспадарчая трансфармацыя зямель.
Культываванне. Вырошчваецца ў ЦБС АН Беларусі [4].
Прынятыя меры аховы. Не прымаліся.
Неабходныя меры аховы. Арганізацыя ў вядомых месцах росту батанічных заказнікаў, кантроль за станам папуляцый, увядзенне ў культуру.
Літ.: 1. Флора СССР, т. 25, 1959; 2. Флора БССР, т. 5, 1959; 3. Носова, 1973; 4. Кухарева, Пашина, 1986.
Г.Вынаеў
