Парадак Мятлюжкакветныя (Poales), сямейства Мятлюжкавыя (Злакі) (Poaceae)
Статус. III катэгорыя. Рэдкі від, які трапляецца ў невялікай колькасці на абмежаваных плошчах.
Значэнне ў захаванні генафонду. Эўразійскі стэпавы рэліктавы від [1], які ў Беларусі знаходзіцца ў асобных лакалітэтах і астраўных участках росту за паўночнай мяжой арэала. Кармавая і дэкаратыўная расліна.
Кароткае апісанне. Шматгадовая густадзернавінная зялёная або шыза-зялёная расліна з тонкімі гладкімі або шурпатымі пад суквеццямі сцёбламі вышынёй 20-40 см. Лісце скручанае ўдоўж, жарсткаватае, шурпатае, баразнаватае, у 3 разы карацейшае за сцябло. Суквецце - падоўжаная мяцёлка даўжынёй 2-6 см. Каласкі дробныя, эліптычныя, зялёныя або крыху фіялетавыя, 3-5-кветкавыя. Кветкавыя лускавіны шырокаланцэтныя, асцюкаватыя [2-4]. У Беларусі гэты від прадстаўлены асобнай расай - F. pseudovina Hack. es Wiesb., 1880 [F. valesiaca Gaud. subsp. pseudovina (Hack. es Wiesb.) Hegi, 1908] - аўсяніца несапраўдная авечая, якая адрозніваецца ад тыповага падвіду зялёнай афарбоўкай.
Асаблівасці біялогіі. Цвіце ў чэрвені, пладаносіць у ліпені. Размнажэнне насеннае.
Пашырэнне. Сярэдняя і Ўсходняя Эўропа, Міжземнамор'е (Балканы), Каўказ, Заходняя Сібір, Сярэдняя Азія [4]. У Беларусі вядома некалькі астраўных месцаў росту на Палессі [5]. Раней адзначалася для наваколляў в. Барбарова (Мазырскі раён), Жлобіна, Кобрына і Барысава [6].
Месцы росту. Сухія зрэджаныя лясы, паляны і ўзлескі, сухадольныя лугі, астэпаваныя схілы, на багатых гумусам глебах.
Характар росту. Расце невялікімі, месцамі значнымі групамі, нярэдка ўтварае дзернавіны на эрадзіраваных глебах.
Асноўныя абмежавальныя фактары. Гаспадарчая трансфармацыя зямель.
Культываванне. Вырошчваецца ў ЦБС АН Беларусі [7].
Прынятыя меры аховы. Ахоўваецца ў Прыпяцкім запаведніку.
Неабходныя меры аховы. Рэвізія адзначаных месцаў росту і кантроль за станам папуляцый, стварэнне спецыялізаваных батанічных заказнікаў, выяўленне новых месцаў росту, увядзенне ў культуру.
Літ.: 1. Флора северо-востока Европейской части СССР, т. 1, 1974; 2. Флора СССР, т. 2, 1934; 3. Флора Европейской части СССР, т. 1, 1974; 4. Цвелев, 1976; 5. Даныя гербарыя ІЭБ АН Беларусі; 6. Пачоский, 1900; 7. Кухарева, Пашина, 1986.
Г.Вынаеў
