Гімнакалея ўздутая (Gymnocolea inflata (Huds.) Dum., 1835)
Парадак Юнгерманіевыя (Jungermanniales), сямейства Лафозіевыя (Lophoziaceae)

Статус. I катэгорыя. Выключна рэдкі від, які знаходзіцца пад пагрозай знікнення.
Значэнне ў захаванні генафонду. Рэліктавы прадстаўнік паўночна-таежнага барэальна-горнага фларакомплексу, які знаходзіцца ў ізаляваным лакалітэце на паўднёвай мяжы арэала.
Кароткае апісанне. Дзярнінкі шырокія, ад светла-зялёных да чарнаватых або цёмна-бурых. Парасткі да 2,5 см у даўжыню, часта з падверхавінкавымі галінкамі. Лісце коса прымацаванае, да 1/4-1/3 двухлопасцевае, звычайна з амаль роўнымі тупымі або закругленымі лопасцямі. Клеткі лісця акруглыя, з патоўшчанымі сценкамі. Перыянцый ад амаль шарападобнага да адваротнаяйкападобнага або грушападобнага. Каробачка на ножцы, цыліндрычная, раскрываецца створкамі [1, 2].
Асаблівасці біялогіі. Двухдомная расліна. Вегетатыўна размнажаецца перыянтыямі.
Пашырэнне. Цыркумпалярнае; арэал займае пераважна арктычную і паўночна-таежную зоны. У зоне хвойна-шыракалістых лясоў трапляецца вельмі рэдка; на поўдзень ад іх - толькі ў гарах. У Беларусі знойдзены ў Мядзельскім раёне [2].
Месцы росту. Расце на алігатрофных хваёва-кусцікава-сфагнавых балотах па берагах азёр.
Характар росту. Трапляецца суцэльнымі курцінамі, але звычайна вузкімі палосамі на абмежаваных плошчах.
Асноўныя абмежавальныя фактары. Асушэнне балот і торфараспрацоўкі.
Культываванне. Не культывуецца.
Прынятыя меры аховы. Ахоўваецца ў гідралагічным заказніку «Чарэмшыца» (Мядзельскі раён).
Неабходныя меры аховы. Пастаянны кантроль за станам папуляцый, мэтанакіраваны пошук і выяўленне месцаў росту.

Літ.: 1. Зеров, 1964; 2. Шляков, 1980.

Г.Рыкоўскі

Паведаміць пра недакладнасьць