Як радасна бачыць Між цёмных руін Агністыя вокны Вячэрніх вітрын (К.Кірэенка). З вялікіх асветленых акон грыміць радыё (Я.Брыль). З грудка мне відаць і ўсё чутно: І трактар дзесь з-за Балачанкі, І гром сталёвае крыланкі, І спеў дзявочы з Беразянкі, — А неба ўсцяж — блакітнае акно (Я.Колас). Блішчэў агеньчык у дробным акенцы (К.Чорны). Свяцілася зялёнае акно, І трапяталі цені над ліствой (А.Пысін). Малюсенькае чыстае аконца, А глянеш з хаты — як дзівосна ў ім (П.Макаль). Міхась прадзьмуў у абмерзлай шыбе акна невялікае круглае акенца (Я.Брыль). Вялікія, светлыя вокны з белаю шалёўкаю і такімі ж аканіцамі прыветна глядзелі на вуліцу (Я.Колас). Толькі на світанні, калі ў паяснелыя вокны глянуў звычайны, такі знаёмы свет... штосьці варухнулася, ажыло ў ёй [Ганне] (І.Мележ). У шырокім трохстворчатым акне, перад якім стаіць мой рабочы стол, — як у вялікай раме, — светлая, глыбокая карціна (Я.Брыль). Рашчэня адчыніў шырокае акно свайго кабінета (І.Шамякін). Жыццё я не зблытаю з сонечным ззяннем, Бо гэтулькі колераў мае яно! З маленства яно прада мною пытаннем Паўстала праз яснае тое акно (П.Макаль). А ўзімку дзіравыя вокны і столь іхняй хаты зацягваліся калючай скарынкай шэрані, нават здалёк ад якой дубянелі рукі (Я.Брыль). Пакой малы, вузкі... Адно закратаванае акно і двое дзвярэй (І.Навуменка). [Маці] пачала маліцца на ўсход сонца, найчасцей у каморцы, перад цьмяным, замурзаным павуцінай акенцам (Я.Брыль). Курныя аконцы — Каб святла хоць трошкі: Гэта нашы хаты, Хаты нашай вёскі (Я.Купала). [Дзед] глянуў на акно — яно было мутнавата-шэрым (М.Стральцоў). А праз нізкія аконцы, Як ночай, Хоць бы глянуць ясна сонца Не хоча (Я.Купала). Праз акенца сляпое Шэры дожджык глядзіцца ў хату (У.Караткевіч). Толькі аднойчы, пры цёмным акне, У задуменні мройным Неасцярожна згадаеш мяне... (Н.Мацяш). [Васіль і Пецька] раптпам апынуліся перад чатырма цьмяна асветленымі вокнамі (К.Кірэенка).
2. Пра ўражанне, псіхалагічнае ўспрыняцце (акна): вясёлае, дарагое, матчына, мілае, незабытае, незабыўнае, нягаснучае, нядрэмнае, панаднае, роднае, ціхае, чуйнае, чыстае адзінокае, заплаканае, пакрэсленае, прыплюшчанае, сумнае, чужое.
У вокны чыстыя, вясёлыя Глядзіцца молада зара (А.Бачыла). Людзям хочацца песні звонкай Не пра мудрасць высокіх пасад, А пра сінія матчыны вокны. І пра раніцу, і пра сад (Г.Бураўкін). Сотнямі мокрых парасонаў правісае вінаград, За заплаканым, як доля, за пакрэсленым акном (У.Караткевіч). Аднак таго таямнічага мітраволю няма. І вокны сумныя, заплаканыя... (Я.Брыль). У кожнага з іх [юнакоў] было сваё дарагое, незабыўнае акно роднага дома (ЛіМ). То ластаўкаю першай, то рабінай Пастукаюся ў чуйнае акно (Я.Янішчыц). Мой сон пудлівы да цябе плыве. З чужых краёў да вокан незабытых Яго ўспамінам ціхім занясло (Г.Бураўкін). Акно маё прашчупвае лакатар Чужога і нядрэмнага акна (Я.Янішчыц). Вяртаюся з дарогі ў позні час Да родных, да нягаснучых акон (П.Макаль), Заплаканыя вокны спахмурнелі (Г.Бураўкін). [Хата] наўкруг пакрытая саломай, зялёнай ад моху, нізка насунутай на малыя, прыплюшчаныя вокны (Я.Брыль). У хаце ёсць пакойчык чысты, А вокны светлы і панадны (Я.Колас). Нявесела пазірае адзінокае акно, што выходзіць у бок поля (Я.Колас).
